Κατασκευές

Τα αποτελέσματα πρόσφατης πραγματογνωμοσύνης για τα αίτια της κατάρρευσης των πύργων στο τρομακρατικό χτύπημα στις 11/9 2001

2011-09-10T08:21:00.000-07:00

http://www.youtube.com/watch?v=YW6mJOqRDI4&feature=player_embedded

Για τις μη τεχνικές όψεις του θέματος βλ. Εδώ

Αντικείμενο - Κατασκευές και η Κατάσταση του Κόσμου Σήμερα

2009-07-09T01:53:00.001-07:00

.ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Το αντικείμενο της ιστοσελίδας αυτής είναι οι κατασκευές από σκυρόδεμα:
- οι αρχές και τα βήματα του σχεδιασμού τους,
- η τεχνολογία του υλικού τους,
- οι αρχές και τα βήματα του ποιοτικού ελέγχου και της επίβλεψής τους καθώς και
- οι τεχνικές επισκευής και ενίσχυσής τους. (1)
.
Στόχος δεν είναι να αποκτήσει ο αναγνώστης μόνον κάποια δεξιότητα μηχανιστικής διαδικασίας σχεδιασμού των κατασκευών από σκυρόδεμα αλλά, κυρίως,
η κατανόηση της λύσης του σκυροδέματος ως μέσου για την αναζήτηση νέων λύσεων στο σχεδιασμό των κτισμάτων.

Γι΄αυτό, η παρουσίαση επικεντρώνεται στην κατά το δυνατόν λεπτομερή διερεύνηση της συμπεριφοράς των φορέων και των διαφόρων οπτικών της ενθαρρύνοντας αμφισβήτηση κανονιστικών διατάξεων και συμβατικών θεωρήσεων.

Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Με τα πρόσφατα γεγονότα στην Παλαιστίνη και την πολυδιαφημιζόμενη οικονομική κρίση ο στόχος αυτός αποδεικνύεται ακόμη πιο επιτακτικός.
Για μια άλλη φορά βρισκόμαστε ενώπιον των αγωνιωδών ερωτημάτων:

• Σε τί κόσμο ζούμε; Τι είμαστε εμείς οι άνθρωποι;

• Πως είναι δυνατόν να επαναλαμβάνεται στον πολλά εκθειαζόμενο 21ο αιώνα η αιματοβαμμένη ιστορία των ινδιάνων της Αμερικής, αυτή τη φορά με τους Παλαιστίνιους και σιωπηλούς κομπάρσους όλους εμάς;

• Πως είναι δυνατόν σ΄όλον τον κόσμο και στα λεγόμενα ανεπτυγμένα κράτη τον 21ο αιώνα να αντιμετωπίζουν πρόβλημα επιβίωσης οι άνθρωποι που παράγουν τα προιόντα και τον πλούτο της ανθρωπότητας;
.
.• Πως είναι δυνατόν το χρήμα που σήμερα αποκαλύπτεται ότι δεν είναι παρά αέρας κοπανητός να διαφεντεύει τη ζωή έλλογων όντων;..

• Πως είναι δυνατόν η κοινή τοκογλυφία (να δημιουργείς χρήματα από χρήματα και όχι από αγαθά) να αντιμετωπίζεται με περιφρόνηση και ως θανάσιμο αμάρτημα από όλες τις θρησκείες και αυτοί που την ασκούν ως κοινωνικά παράσιτα ενώ η δημιουργία χρημάτων από χρήματα που δεν υπάρχουν από το τραπεζικό και χρηματιστηριακό σύστημα να κουμαντάρει τις τύχες του κόσμου;

• Πως είναι δυνατόν μέσω της κρατικής φορολογίας να υποχρεωνόμαστε να χρηματοδοτούμε τις παραπάνω παράνοιες, να χρηματοδοτούμε την υποδούλωση τη δική μας και των άλλων.

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΙΑΣ ΑΛΛΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Λογική απόρροια των παραπάνω είναι το ερώτημα: Πως απελευθερωνόμαστε;Όπως έχει δείξει η ιστορία μέχρι σήμερα και είδαμε με αυτά που ακολούθησαν την πρόσφατη τόσο ελπιδοφόρα κινητοποίηση των νέων:
Η λύση ενός προβλήματος δεν μπορεί να προκύψει με την ίδια λογική που το προκάλεσε (δράση=αντίδραση).

Απαιτείται η δημιουργία μιας νέας πραγματικότητας η οποία θα ακυρώσει το πρόβλημα.Η νέα αυτή πραγματικότητα δεν μπορεί να θεμελιωθεί σε αντιλήψεις περί συλλογικής ευθύνης (κατά μίμηση των ισραηλινών κρατούντων) αντιμετωπίζοντας τον άνθρωπο ως αγέλη.

Η νέα πραγματικότητα οφείλει:
• να αποκαταστήσει τον άνθρωπο ως αυτόνομη αυτοδιαχειριζόμενη ατομικότητα,
• να επανεύρει την ουσία της ελευθερίας και να την εγκαταστήσει την κορυφή των στόχων του ανθρώπου.

. ΤΙ ΟΦΕΙΛΟΥΜΕ

Ως έλλογα όντα οφείλουμε να απελευθερώσουμε χρόνο και ενέργεια να ενδιατρίψουμε στη δημιουργία αυτής της πραγματικότητας, ιδιαίτερα αυτοί από μας που έχουμε ευνοηθεί με ευκαιρίες και διευκολύνσεις που δεν έχουν δοθεί σε άλλους συνανθρώπους μας.

Οι φοιτητές και οι διδάσκοντες στα τεχνικά πανεπιστήμια οφείλουν να εξειδικεύσουν στην δημιουργία της νέας πραγματικότητας των κτισμάτων, κτισμάτων-καταλυμάτων στην υπηρεσία της ευημερίας και εξέλιξης του ανθρώπου και όχι ως πολυτελών φυλακών για τους λίγους και όνειρο ζωής για τους πολλούς ή κτισμάτων-μεγαθήριων συνωστισμού του «πλήθους» για αποτελεσματικότερο έλεγχο.
Και φυσικά όχι κτίσματα ως τρισδιάστατες επενδύσεις, όπως τα απεκάλεσε αμερικανός αρχιτέκτονας.

Τα πανεπιστήμια δεν ανήκουν στους φοιτητές και τους πρυτάνεις ή στους κρατικούς συμβουλάτορες.
Ανήκουν πολύ περισσότερο στους ανθρώπους οι οποίοι αν και αποκλεισμένοι από τις υπηρεσίες τους, τη λεγόμενη ανώτατη εκπαίδευση, τα χρηματοδοτούν μέσω των φόρων και μάλιστα δυσανάλογα καθώς ελλείψει πανεπιστημιακής «κουλτούρας» δεν φοροδιαφεύγουν μέσω offshore εταιρειών, φοροαπαλλακτικών φιλανθρωπιών και άλλων νεοεπιστημονικών πρακτικών.

Σ΄αυτούς τους ανθρώπους που οφείλουμε πρέπει να επιστρέψουμε λύσεις, πρέπει να τους επιστρέψουμε την αυτονομία που τους αφαιρέθηκε στο όνομα μιας επιστημονικής εξέλιξης που τους καταδυνάστευσε, που μας καταδυνάστευσε, μιας λεγόμενης εξέλιξης η οποία, όπως φαίνεται από τα ολοένα και πιο ύπουλα και ταταστροφικά όπλα που παράγει είναι υπόστροφη.

Όπως σατυρικά είπε ο αμερικανικός κωμικός Will Roges :
«Δεν μπορείς να πεις ότι ο πολιτισμός δεν προοδεύει, αφού σε κάθε πόλεμο μπορούν να σε σκοτώσουν με διαφορετικό τρόπο»

Η ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΛΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΤΙΣΜΑΤΑ

Η λύση αυτή δεν μπορεί παρά να είναι στην κατεύθυνση της μείωσης των (ποικιλοτρόπως τεχνητά καλλιεργούμενων) αναγκών μας για επανάκτηση της ελευθερίας μας.
• μια λύση Απλότητας, μια λύση απεξάρτησης από τα εγκατεστημένα οικονομικά συμφέροντα.

ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ

Τα πανεπιστημιακά Ιδρύματα διαθέτουν από κληροδοτήματα και δωρεές πλήθος αναξιοποίητων ή υποεκμεταλλευόμενων παλιών κτισμάτων.

Τα κτίσματα αυτά κατεδαφιζόμενα θα μπορούσαν να αποτελέσουν την περιοχή πειραματισμού νέων λύσεων μέσω της διαδικασίας διπλωματικών και διδακτορικών εργασιών και ερευνητικών προγραμμάτων καθώς και τη βάση πρακτικής εξάσκησης των φοιτητών.
Τα νέα κτίσματα που θα προκύπτουν θα μπορούσαν να παραχωρούνται για κατάλυμμα ανθρώπων χωρίς στέγη..
____________________________________________________
(1) Τα περιεχόμενα αυτής της ιστοσελίδας σε μεγάλο μέρος τους είναι από βοηθήματα τα οποία είχαν εκτυπωθεί στο τυπογραφείο του ΕΜΠ και αποτελούσαν διδακτικά βοηθήματα για τη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών τα έτη 2004 έως 2009 και για τη Σχολή Μεταλλειολόγων τα έτη 2008 και 2009.
Σε πιο πρόχειρη μορφή ήταν διαθέσιμα και τα προηγούμενα χρόνια υπό μορφή φωτοαντιγράφων που αναπαρήγαγαν οι ίδιοι οι φοιτητές.
.
Τα βοηθήματα αυτά δεν ήταν αμειβόμενα.
Για τη σύνταξή τους, τη κειμενογράφησή τους και τη σχεδίασή τους δεν υπήρξε οποιαδήποτε επιβάρυνση για το ΕΜΠ.

Γι αυτό, μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα από τον οποιονδήποτε για διδακτικούς αλλά όχι εμπορικούς λόγους.

Οι Ευθύνες των Μηχανικών

2009-07-09T01:52:00.002-07:00

Α. OI ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΤΕΧΝΙΚΑ

Μετά από κάθε σεισμό οι διάφοροι ειδήμονες, σεισμολόγοι και μηχανικοί συνεπικουρούμενοι από δημοσιογράφους και πολιτικούς, ενημερώνουν το «κοινό» για τα αίτια των καταστροφών και ανακοινώνουν κονδύλια, επιτροπές, έρευνες, συνέδρια και τα συναφή για τη μελλοντική αντιμετώπιση αυτής της «φυσικής καταστροφής».
Με τον τρόπο αυτό καλλιεργείται η πεποίθηση ότι πρόκειται για ένα καθαρά τεχνικό πρόβλημα, που, απαιτεί κονδύλια και ειδήμονες για την αντιμετώπισή του.

«Πάντως, όπως λέει ο λαός μας για τους ναυτικούς ότι πρέπει να σέβονται τη θάλασσα για να τους σέβεται και αυτή, το ίδιο συμβαίνει και με τους σεισμούς. Οφείλουμε να τον σεβαστούμε για να μας σεβαστεί και αυτός» λέει ειδήμων περί τους σεισμούς σε συνέντευξή του στα «Νέα» (22-9-1999)

και επεξηγεί τι σημαίνει σεβασμός στο σεισμό:
«Αυτό στην καθημερινή μας ζωή σημαίνει πολύ απλά να κατασκευάζουμε τα σπίτια μας ακολουθώντας όλους τους κανόνες ασφαλείας και σε περίπτωση σεισμού να τα επισκευάζουμε με προσοχή και σοβαρότητα».

Η πεποίθηση αυτή παραμένει σταθερή ακόμη και όταν, επανειλημμένα τον τελευταίο καιρό, τα θύματα των σεισμών αυξάνουν σταθερά, παρά την εκτιμούμενη ως ολοένα και πιο αυξημένη αντισεισμικότητα των κατασκευών, χάρις στους ολοένα και πιο αυστηρούς αντισεισμικούς κανονισμούς, παραβλέποντας ότι:
- σε μια χαώδη περίοδο σαν τη σημερινή είναι αυξημένες οι πιθανότητες για έναν μεγαλύτερο σεισμό απ΄αυτόν που λαμβάνεται υπόψη στο σχεδιασμό.

"Οι ισχυροί σεισμοί δεν ήταν περισσότεροι εφέτος από άλλες φορές, αλλά η ατυχία ήταν ότι έπληξαν πυκνοκατοικημένες περιοχές προκαλώντας μεγάλο αριθμό θυμάτων", δήλωσε η Όλις Ουόκερ, σεισμολόγος στο Κέντρο Γεωλογικών Μελετών του Εδιμβούργου στα «Νέα» (22-9-1999).
Οι πυκνοκατοικημένες περιοχές που ομολογούνται στην παραπάνω διαπίστωση ως η βασική αιτία για τις συμφορές των σεισμών, καθώς και ο σύγχρονος τρόπος δόμησης που ενέχεται ιδιαίτερα σ΄αυτό, δεν αξιολογείται ποτέ σχεδόν από τους ειδήμονες

«Τι απομένει απ' όλα αυτά; Ίσως, η τραγική πραγματικότητα ότι οι πλούσιοι μπορούν να προστατευτούν από τους σεισμούς καλύτερα από ό,τι οι φτωχοί» καταλήγει ο Ρούσσος Βρανάς σε άρθρο του στα «Νέα».

Οι μηχανικοί και αυτοί που συντάσσουν τους αντισεισμικούς κανονισμούς καλύπτουν τις αληθινές αιτίες των καταστροφών από σεισμούς εμφανίζοντας ένα έντονα κοινωνικοπολιτικό πρόβλημα ως καθαρά ουδέτερο τεχνικό, ως πρόβλημα καλύτερης γνώσης των κατασκευών.

Ο μεθοδευόμενος συνωστισμός στα μεγάλα αστικά κέντρα και ο επιτυγχανόμενος με τον τρόπο αυτό μεγαλύτερος έλεγχος και εξουσιασμός των ανθρώπων δεν έχει καμμία θέση στις αναλύσεις των ειδικών.

Ένα φυσικό φαινόμενο, που από μόνο του δεν θα ήταν προβληματικό, και υπό άλλες συνθήκες, όταν οι άνθρωποι δεν θα ήταν εγκλωβισμένοι μέσα σε πέτρινα κελιά και θα είχαν άμεση πρόσβαση σε ευρύχωρους άχτιστους χώρους, θα μπορούσε ίσως να είναι γιορτή, απολαμβάνοντας τη χορευτική κίνηση της γης, μετατρέπεται σε όλεθρο και απωθημένο φόβο των ανθρώπων, λόγω αδιαφανών επιλογών.

Μετά το τσουνάμι στην Ασία πολυτελή πολυώροφα κτίρια-ξενοδοχεία ανεγείρονται στην πολύπαθη παραλία (και μάλιστα με χρήματα της διεθνούς οικονομικής βοήθειας, όπως πληροφορούμαστε από το διαδίκτυο). Μηχανικοί μετέχουν στη μελέτη και ανέγερση των μορφωμάτων αυτών.

Και στην Ελλάδα, μετά από καταστροφικούς σεισμούς που ισοπέδωσαν ολόκληρες περιοχές, όπως στο Βόλο κ.α, οι πολυκατοικίες επανέκαμψαν σε πλήρη αίγλη.

Και ενώ σήμερα στην Ελλάδα παραμένουν απούλητα αναρίθμητα διαμερίσματα πολυκατοικιών μηχανικοί-κατασκευαστές πολυκατοικιών συνεχίζουν να προσφέρουν και να μετεκπαιδεύουν στα επενδυτικά τους προγράμματα, ιδιοκτήτες ανθοστόλιστων ανθρώπινων μονοκατοικιών να τις ανταλλάξουν με πολλά μπετονιένα κελιά, γιατί έτσι λέει ο νόμος της αγοράς.

Μηχανικοί, επίσης, μελετούν και μετέχουν στην κατασκευή κτισμάτων με φυτευτά υποστυλώματα ή προεντεταμένους φορείς σε περιοχές έντονα σεισμογενείς, κι ας γνωρίζουν ότι η συμπεριφορά τους στο σεισμό είναι ιδιαίτερα επιβαρυντική.
Τα φυτευτά υποστυλώματα φυτεμένα όχι στη γη είναι προφανές ότι θα ταρακουνηθούν πολύ, όχι μόνον πλευρικά αλλά και πάνω-κάτω (από την κατακόρυφη συνιστώσα του σεισμού).
Δυσμενή συμπεριφορά θα επιδείξουν επίσης και οι προεντεταμένες δοκοί.

Αφήνονται να πειστούν ότι η ανάγκη απαιτεί την επικινδυνότητα αυτή. Αλλοιώς, πώς θα ήταν δυνατοί οι μεγάλοι χώροι αναψυχής, τα μεγάλα κινηματοθέατρα, οι μεγάλοι εκθεσιακοί και καλλιτεχνικοί χώροι, οι μεγάλοι βιομηχανικοί χώροι και όλες αυτές οι ανάγκες της σύγχρονης ζωής;

Έχουν αφεθεί να πειστούν ότι οι μικροί ανθρώπινοι χώροι αναψυχής, καλλιτεχνίας ή εργασίας όπου οι άνθρωποι γνωρίζονται και επικοινωνούν μεταξύ τους είναι παρωχημένοι.
Η πρόοδος και η ανάπτυξη απαιτεί αρένες απρόσωπης μη επικοινωνούσας αναψυχής, καλλιτεχνίας και εργασίας.

Β. Η ΑΛΑΛΙΑ "ΕΠΩΝΥΜΩΝ" ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥ ΤΟΥΣ

Καμμία δημόσια ανησυχία δεν έχει ποτέ εκφραστεί από κάποιον "επώνυμο" ακαδημαικό μηχανικό για τις συνέπειες κάποιων τεχνοκρατικών σχεδιασμών και για ενδεχόμενες παρεκτροπές κατά τη χρήση των κατασκευών, μολονότι αρκετοί είναι πολυγραφότατοι και αρθρογραφούν επί παντός επιστητού.

Κανείς δεν έχει επιληφθεί των καταγγελιών για τις απάνθρωπες συνθήκες στα κτίσματα των φυλακών, για τα καταγγελλόμενα λευκά κελιά στη Λάρισα, όπως κανείς στο παρελθόν δεν έχει διαμαρτυρηθεί όταν αποκαλύπτεται η αποκρουστική χρήση κάποιων εγκαταστάσεων και κτισμάτων, όπως αυτές στις οποίες διεκτραγωγήθηκαν και συνεχίζουν να διεκτραγωγούνται η διαχρονική παράνοια του τεχνοκρατικού εκ-πολιτισμού.

Ούτε φυσικά έχει ποτέ κάποιος από τους «τιμημένους» ασχοληθεί με τη σύγχρονη δουλεία στις κατασκευές, με τις διπλοβάρδιες και τριπλοβάρδιες στα μεγάλα έργα από τα οποία «ψωμίζονται» διακριτικώς.

Ο Μηχανικός ως Ερευνητής, Δάσκαλος και Μαθητής - Η Παραγνωρισμένη Αξια της Άμεσης Γνώσης των Παλιών Τεχνιτών

2009-07-09T01:52:00.001-07:00

.
1. Σχεδιασμός,Υλικά,Επίβλεψη: Οι Τρεις Όροι της Κατασκευής
Η κατασκευή, όπως κάθε δημιουργία, μπορεί να ειδωθεί ως το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης σχε-διασμού και υλικών, ως του ενεργητικού και παθητικού παράγοντα της δημιουργίας και των τεχνικών ως του τρίτου παράγοντα που κάνει δυνατή την αλληλεπίδραση αυτή.

Ενώ ο σχεδιασμός αναφέρεται στον ένα, μόνον, από τους παράγοντες αυτούς, η επίβλεψη σχετίζεται και με τους τρεις όρους, έχοντας ρόλο συνθετικό και συντονιστικό των τριών όρων υλοποίησης της κατασκευής και, γι αυτό, οι απαιτήσεις της επίβλεψης υπερβαίνουν αυτές του σχεδιασμού.

Ο σχεδιασμός στενεύοντας τις παραμέτρους των προβλημάτων επιδέχεται μεθόδευση και υπακούει σε κανονισμούς και προδιαγραφές.

Για τον περιορισμό των παραμέτρων κατά το σχεδιασμό :
- Ο σχεδιασμός αποσυνδέεται από την εφαρμογή και τις αστάθμητες παραμέτρους της
- Διασπάται το ενιαίο σύστημα ενιαίας κατασκευής και περιβάλλοντος σε ανεξάρτητα υποσυστήματα,
- Αντικαθίσταται η κατασκευή με στατικοποιημένο σύμβολό της.
Κατ΄ αυτόν τον τρόπο ο σχεδιασμός μπορεί να τυπο-ποιηθεί και να ψηφιοποιηθεί.

2. Η Επίβλεψη ως Τέχνη
Η επίβλεψη, αντιθέτως, αντιμέτωπη με τις τοπικές συνθήκες της κατασκευής και τις κλιματολογικές συνθήκες κατά την περίοδο της ανέγερσής της καθώς και τις ιδιαιτερότητες των εργαζόμενων στις διάφορες φάσεις υλοποίησής της, δεν επιδέχεται μεθόδευση ούτε τυποποίηση.

Κατασκευές με ίδιο σχεδιασμό δεν υπόκεινται σε ίδια διαδικασία επίβλεψης, καθώς αποκλίνουν οι ιδιαίτερες συνθήκες τους.
Λόγω των αστάθμητων και απρόβλεπτων αυτών παραγόντων η επίβλεψη δεν επιδέχεται μεθόδευση και δεν υπόκειται σε κανονισμούς και προδιαγραφές, όπως ο σχεδιασμός, ούτε σε τυποποίηση.

Απαιτεί επί τόπου λήψη αποφάσεων χωρίς προηγούμενο σχεδιασμό και, ως εκ τούτου, αποτελεί αυθεντική δημιουργική ενασχόληση του μηχανικού.
Διαφορετική κάθε φορά, ανάλογα με τις τοποχρονικές συνθήκες της κατασκευής και τις ιδιαιτερότητες του επιβλέποντα, αναδεικνύοντας την προσωπικότητα κατασκευής και μηχανικού μπορεί να ειδωθεί ως τέχνη και ο επιβλέποντας ως καλλιτέχνης.

3. Ο Επιβλέπων ως Ερευνητής, Δάσκαλος και Μαθητής
Ο επιβλέπων αντιμέτωπος με απρόβλεπτες καταστάσεις βρίσκεται διαρκώς σε κατάσταση ανεύρεσης λύσεων, τοποθέτησης των κατάλληλων ερωτήσεων για αναζήτηση απαντήσεων.

Καθώς οποιασδήποτε απάντησης προηγείται η τοποθέτηση του αντίστοιχου ερωτήματος, η όλη διαδικασία της επίβλεψης μπορεί να εξελιχθεί σε ερευνητική διεργασία με την πλησιέστερη έννοια του όρου, καθώς ο επιβλέποντας ερευνά γιατί διακατέχεται από την ανάγκη να μάθει για να ανταποκριθεί στις συγκεκριμένες απαιτήσεις της κατασκευής και όχι για να διακριθεί και να ανελιχθεί.

Σε ρόλο καθοδηγητή και συντονιστή των υπόλοιπων εργαζόμενων διδάσκει και, όπως σε κάθε διδασκαλία, συνυπάρχει ταυτόχρονα και η μαθητεία.

Ο διδασκόμενος σε ρόλο δέκτη κάνει δυνατή την εκπομπή του διδασκάλου.
Ο διδάσκαλος εκπέμποντας ενεργοποιεί τις λανθάνουσες δεξιότητες οι οποίες ενυπάρχουν εντός του και συνειδητοποιώντας τες μαθαίνει με έμμεσο διδάσκαλο το μαθητή του.

4. Οι Ιεραρχικές Πυραμίδες και η Αντιστροφή τους
Η επίβλεψη υποκείμενη, όπως και ο σχεδιασμός, σε αστοχίες υπόκειται σε ιεράρχιση.

Όσο μεγαλύτερες είναι οι συνέπειες σε περίπτωση αστοχίας τόσο ιεραρχικά υψηλότερα τίθεται ο συντελεστής της αστοχίας.

Είθισται να θεωρείται ο μηχανικός ως η κορυφή της ιεραρχικής πυραμίδας.
Αλλά η αντίληψη αυτή δεν επιβεβαιώνεται στην πράξη, ιδιαίτερα, στην περίπτωση της επίβλεψης.
Οποιοσδήποτε εργαζόμενος ή μέγεθος μπορεί να αποβεί καθοριστικό για την αποτυχία, την αστοχία της κατασκευής, ενώ σ΄ αρκετές περιπτώσεις καθοριστική αναδεικνύεται η συνεργασία όλων των εργαζόμενων-συντελεστών της κατασκευής.

Για παράδειγμα, επανειλημμένα έχει εντοπιστεί αιτία για εκτεταμένες αστοχίες σε κατασκευές μετά από σεισμό να είναι η ύπαρξη τενεκέ ή άλλων ογκωδών ξένων σωμάτων σε κόμβους ή άλλες κρίσιμες περιοχές της κατασκευής, καθιστώντας τον απλό εργαζόμενο και όχι τον μηχανικό ή εργοδηγό κορυφή της ιεραρχικής πυραμίδας,

Καθώς η τοποθέτηση του τενεκέ παραπέμπει σε προβλήματα συνεργασίας και κλίμα αντεκδίκησης των εργαζόμενων, η συνεργασία και η ικανοποίηση όλων των εργαζόμενων στην κατασκευή αναδεικνύεται η κορυφή της ιεραρχικής πυραμίδας.

5. Η Παραγνωρισμένη Διδασκαλία των Παλιών Τεχνητών
Όπως παρατίθεται στο κεφ. 5 Χρονολογική Εξέλιξη του Σκυροδέματος, οι πιο σημαντικές καινοτομίες οι σχετιζόμενες με τις κατασκευές από σκυρόδεμα, όπως η παρασκευή του τσιμέντου Portland, η όπλιση του σκυροδέματος, η πρώτη εφαρμογή του σε κτίσματα και πλοία, δεν οφείλονται σε μηχανικούς, αλλά ανθρώπους χωρίς επιστημονικούς τίτλους, χτίστες, σοβατζήδες και άλλους χειρώνακτες.

Έκτοτε δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις, ιδιαίτερα στο παρελθόν, που τεχνίτες της κατασκευής, καλουπατζήδες, σιδεράδες, κ.ά. αναδείχθηκαν άμεσοι και αυθεντικοί διδάσκαλοι των μηχανικών.

Άνθρωποι απαλλαγμένοι από την ανάγκη της διάκρισης και της αναρρίχησης, διατηρώντας τη φλόγα των παλιών δημιουργών, σε άμεση επαφή με τα έργα των χεριών τους, κατανοώντας τα ως παιδιά τους, και αφουγκραζόμενοι τη φωνή τους, αλλά χωρίς καταξίωση στην επιστημονική κοινωνία των μοντέλων, των συμβόλων και της ειδικής ορολογίας, η οποία, όμως, επανειλημμένα δεν διστάζει να τους αντιγράφει χωρίς να το ομολογεί.

Για παράδειγμα, η εργοταξιακή συσκευή και τεχνική της «εξόλκευσης του ήλου» για την εκτίμηση της αντοχής του σκυροδέματος δεν είναι παρά η παραδοσιακή τεχνική των παλιών τεχνιτών οι οποίοι για να κρίνουν αν το σκυρόδεμα είχε αποκτήσει ικανή αντοχή για να ξεκαλουπώσουν τα στοιχεία, έμπηγαν κατά τόπους καρφιά για να κρίνουν από την αντίστασή τους κατά το τράβηγμά τους, την εξόλκευσή τους, την αντοχή που είχε αποκτηθεί.

Και ενώ η αλλαγή κάθε φορά του υιοθετούμενου ήλου χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερη μέθοδος συνοδευόμενη από ανακοινώσεις σε συνέδρια και δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά, ουδείς αναγνωρίζει ή μνημονεύει τον αυθεντικό εμπνευστή της τεχνικής.
.

H Aκύρωση του Κοινωνικού Ρόλου των Κτισμάτων

2009-07-09T01:41:00.005-07:00

«H διαπλοκή (μίζες, κ.ά) των μεγάλων κατασκευαστικών εταιριών

ανέρχεται σε 1.000.000 ευρώ την ημέρα»Δήλωση προέδρου ΤΕΕ, 14-4-2005

Μίζες, ντόπα και καταστολή, αυτοί 'ναι οι δικοί σας οι Ολυμπιακοί» Αθηναϊκοί Τοίχοι

«Οι 25 γνωστότερες εταιρείες, που μετείχαν στα ολυμπιακά έργα, κατέγραψαν

μέση αύξηση της κερδοφορίας τους κατά 395%. Το χρυσό μετάλλιο

το πήρε η ΑΚΤΩΡ με 1.276% και η ΑΒΑΞ με 806%»«Ελευθεροτυπία»

“Δουλεύουν από τις 5 το πρωί έως τις 11 το βράδυ. Τις νύχτες στοιβάζονται

σ' ένα δωμάτιο των 12. «Ο μισθός μου είναι 80 λίρες το μήνα» λέει ένας εργάτης.

«Αλλά δεν έχω πληρωθεί ακόμα». Ξαφνικά βάζει τα κλάματα. Στις εφημερίδες

γράφουν για εργάτες που δεν άντεξαν και αυτοκτόνησαν πέφτοντας από τον

ουρανοξύστη που έχτιζαν” Eλευθεροτυπία» 21-8-2005

Τα Κτίσματα και τα Υποδήματα

Μολονότι στην Ελλάδα ο αριθμός των κατοίκων της δεν εμφανίζει αύξηση και τα κτίσματα είναι, όπως τα δέντρα, ριζωμένα και διαρκούν όπως και αυτά και δεν είναι όπως τα υποδήματα για να φθείρονται συχνά, παρά μόνον όταν τεθούν σε εξαναγκασμένη κίνηση, όπως στην περίπτωση σεισμού ή ανεμοθύελλας, ο αριθμός των κτισμάτων και των μηχανικών αυξάνει συνεχώς, περισσότερο κι απ΄αυτόν των υποδηματοποιών.

Οι Δρόμοι, οι Aυτοκινητοβιομηχανίες και οι Χρηματοδότες τους

Ένα άλλο παράδοξο είναι αυτό με τους δρόμους και το κυκλοφοριακό που αποτελεί αντικείμενο πολλών μηχανικών.

Μολονότι ο πληθυσμός παραμένει σταθερός διανοίγονται συνεχώς νέοι δρόμοι, γέφυρες και λοιπά τεχνικά που αποτελούν το αντικείμενο δουλειάς αρκετών μηχανικών.

Και παρ΄όλα αυτά το κυκλοφοριακό πρόβλημα των μεγάλων πόλεων παραμένει σταθερό, καθώς:

τη διάνοιξη των νέων δρόμων συνοδεύει αύξηση της κυκλοφορίας των οχημάτων, αύξηση μεθοδευόμενη μέσω ηχηρών διαφημίσεων και ποικίλων «διευκολύνσεων» των αυτοκινητοβιομηχανιών στην υπηρεσία της κερδοφορίας των οποίων τίθεται η κατασκευή των νέων δρόμων.

Και οι δρόμοι, αντί να χρηματοδοτούνται από τις αυτοκινητοβιομηχανίες, χρηματοδοτούνται μέσω των φόρων από τους υπόλοιπους εμάς, τροχήλατους και μη, με τους μηχανικούς στην υπηρεσία αυτών που είναι υπόλογοι για την ατμοσφαιρική και ηχητική μόλυνση, την τσιμεντοποίηση του φυσικού περιβάλλοντος και την εν γένει υποβάθμιση της ζωής μας.

Κτίσματα για Συναλλαγές - Tα Μέσα ως Αυτοσκοπός

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω και επιβεβαιώνεται από την κατίσχυση των χρηματιστηριακών συναλλαγών οι οποίες διαμορφώνουν κατά 98% τις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, (αφού σύμφωνα με τους αρμόδιους οικονομικούς παράγοντες οι εμπορικές συναλλαγές ανέρχονται στο 1-2 % του όγκου των χρηματιστηριακών συναλλαγών) οι κατασκευές σήμερα αντί να εξυπηρετούν τις ανάγκες των ανθρώπων εξυπηρετούν τις συναλλαγές στην υπηρεσία της κερδοφορίας των λίγων ακυρώνοντας έτσι τον κοινωνικό ρόλο του μηχανικού ως συντελεστή κοινωνικής ευημερίας και ανάπτυξης.

Η μεγάλη πλειονότητα των μηχανικών σήμερα είναι στην υπηρεσία της κερδοφορίας των μεγάλων κατασκευαστικών κολοσσών και των κάθε λογής επενδυτών, καθώς:

η κατασκευή από αγαθό έχει, όπως και τα άλλα δημιουργήματα του ανθρώπου, μεταπέσει σε προϊόν και μέσον κερδοφορίας και, γι αυτό, σε παράγοντα διαιώνισης και ενίσχυσης της κακοδαιμονίας των ανθρώπων και άλλων όντων της γης.

Πηγή διαπλοκής στην Ελλάδα και διεθνώς αποτελεί ο κατασκευαστικός κλάδος, όπως χαρακτηριστικά δηλώνει ο Μίκλος Μάρσαλ, εκπρόσωπος της Διεθνούς Διαφάνειας.

Κτίσματα για Συναλλαγές με Κάθε Κόστος- Οι Λεγόμενες Πολιτιστικές Διοργανώσεις

Ένα άλλο πρόσφατο παράδειγμα αποπροσανατολισμού του ρόλου των κατασκευών είναι τα λεγόμενα «ολυμπιακά ακίνητα» στην Αθήνα για τα οποία έγινε τόσος λόγος και για τα οποία:

- κατασκευαστικοί κολοσσοί δεν δίστασαν μέσω διαφημίσεων στον ημερήσιο τύπο και επαγγελματικά περιοδικά να εμφανίσουν εαυτούς κοινωνικούς ευεργέτες.

Μια ευεργεσία η οποία μεταφράστηκε σε πακτωλό χρημάτων για τους ίδιους και σε αποστράγγιση πλήθους εργαζόμενων νεόδουλων μεταναστών αλλά και όλων των υπόλοιπων οι οποίοι καλούμαστε να πληρώσουμε τον λογαριασμό.

Λογαριασμό για «υπερκτίσματα» και «υπερεγκαταστάσεις» μιας χρήσης που έγιναν για μας, αλλά χωρίς εμάς, απ΄αυτούς που «ξέρουν καλύτερα».

Κατασκευές και μηχανικοί για μια ακόμα φορά ετέθησαν στην υπηρεσία των συναλλαγών και της κερδοφορίας των μεγάλων κολοσσών.

Ομόφωνη ήταν η αναγνώριση της καταλληλότητας του άχτιστου φυσικού περιβάλλοντος της Ολυμπίας ως αυθεντικού τόπου διεξαγωγής των αγώνων, όπως φάνηκε από τα δημοσιεύματα όλων των εφημερίδων μετά το άθλημα της σφαιροβολίας που διεξήχθη εκεί.

Αλλά, όπως ομολόγησε υφυπουργός στην «Αυγή» (22.8.2004):

«Στην εποχή μας δεν μπορούμε να κάνουμε ιδεολογικούς αγώνες, γιατί η ΔΟΕ έχει ένα συμβόλαιο που το υπογράφει κάθε χώρα και είναι άτεγκτο και δεν επιτρέπει να γίνουν τέτοιοι αγώνες».

Ολόκληρο, όμως, το επικοινωνιακό σύστημα αποσιωπά την παραπάνω αλήθεια προσπαθώντας να εστιάσει στα Ολυμπιακά ιδεώδη της ευψυχίας και του ιδρώτα του αθλητή,

σε μια ευψυχία όμως που καθίσταται ύποπτη όταν το έπαθλο είναι μια εκθαμβωτική δόξα και πολύ χρήμα και σ΄έναν ιδρώτα που δεν είναι περισσότερος από εκείνον ενός εργάτη στην οικοδομή, στο λατομείο ή στα έγκατα των εργοστασίων και των ανθρακορυχείων.

Το παράδειγμα του Mall

Ενδεικτικό των σκοπιμοτήτων πίσω από τα λεγόμενα Ολυμπιακά ακίνητα είναι το παρακάτω απόσπασμα από άρθρο του Ν. Λεοντόπουλου στο περιοδικό «ΓΑΛΕΡΑ»:

« Αυτό που σήμερα ονομάζεται Mall, δεν είναι άλλο από το «Χωριό Τύπου», το μεγαλύτερο σκάνδαλο πριν και μετά τους Ολυμπιακούς αγώνες.

Ένα Ολυμπιακό έργο που εγκαινιάστηκε ένα χρόνο μετά τους Ολυμπιακούς!...

Αρχικά το Χωριό θα φιλοξενούσε 5.585 δημοσιογράφους...

Όταν υπογράφεται η σύμβαση με τον «Αθήνα 2004», οι δημοσιογράφοι πέφτουν τελικά στους 1600!

Όσο οι δημοσιογράφοι μειώνονταν, τόσο τα τετραγωνικά του Mall αυξάνονταν.

Ξεκινούν από 0 τ.μ. (αφού ο «Αθήνα 2004» και η ΔΟΕ δεν απαίτησαν κανένα εμπορικό κέντρο), γίνονται 23.000 με το νόμο του Λαλιώτη και φτάνουμε στα 85.000 τ.μ. των νόμων Παπανδρέου και Βενιζέλου.

Τελικά το Mαll επισήμως καταλαμβάνει 58.500 τ.μ (και 90.00 τ.μ. υπόγειο).

Ζητήσαμε από πολιτικούς μηχανικούς να «μετρήσουν» τα πραγματικά τετραγωνικά του Mail και τα βγάζουν όχι 58.500 αλλά πάνω από 120.000!

Ουσιαστικά η συμφωνία που έγινε μεταξύ της Lamda Development, εταιρείας του Ομίλου Λάτση, και του κράτους ήταν η εξής:

η Lamda θα έφτιαχνε (και θα νοίκιαζε) στον «Αθήνα 2004» κατοικίες προκειμέ-νου 1600 ξένοι δημοσιογράφοι να έχουν πού να μείνουν τις 15 μέρες των Ολυμπιακών.

Σε αντάλλαγμα, λίγο πιο πλάϊ, το κράτος θα νομοθετούσε ώστε η Lamda να χτίσει ένα κτίριο 75.000 τ.μ, σε γη που δεν της ανήκε (43 στρέμματα του ΟΕΚ) με τρόπο που (όπως έκρινε το ΣΤΕ) απαγορεύει το Σύνταγμα.

Θα ήταν το μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και το μεγαλύτερο αυθαίρετο με βούλα στην Ευρώπη.

Και όμως το κόλπο έπιασε!

‘Ένα Mall 75.000 τ.μ για τον ύπνο μερικών δημοσιογράφων για δεκαπέντε μέρες».

Και η Επιβεβαίωση - Ο Συνεχώς Αυξανόμενος Αριθμός των Ανθρώπων χωρίς Στέγη

Επιβεβαιωτικός της ακύρωσης του κοινωνικού ρόλου κατασκευών και μηχανικών είναι ο συνεχώς αυξανόμενος αριθμός των ανθρώπων χωρίς στέγη διεθνώς και στην Ελλάδα, με ιδιαίτερη έξαρση στις λεγόμενες ανεπτυγμένες χώρες.

Παρά την ειδυλιακή εικόνα των χολυγουντιανών παραγωγών, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Αμερικανικής Εθνικής Ένωσης για τους Αστέγους ο αριθμός των αστέγων το 2005 στις ΗΠΑ υπερβαίνει τα 12 εκατομμύρια.

Ενδεικτικό είναι δημοσίευμα των «Νew York Times» που αναδημοσιεύτηκε στην «Καθημερινή (10.4.2006) με τίτλο: «ΗΠΑ: «νομάδες άστεγοι» με το αυτοκίνητο για σπίτι».

Το άρθρο αναφέρεται σε εργαζόμενους των οποίων ο μισθός δεν επαρκεί για το ενοίκιο και γι αυτό αναγκάζονται να μένουν στα αυτοκίνητά τους τα οποία μετακινούν συνεχώς ώστε να μην γίνουν αντιληπτοί καθώς σε διάφορες πολιτείες, όπως στο Σιατλ, προβλέπεται τρίμηνη φυλάκιση ή πρόστιμο έως 1000 δολλάρια για όποιον συλληφθεί να ζει στο αυτοκίνητό του.

Δυσοίωνες είναι οι προβλέψεις για το μέλλον.

Ο ΟΗΕ σε έκθεσή του το 2006 προβλέπει ότι το 2007 για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρώπινης φυλής περισσότεροι άνθρωποι θα ζουν στις πόλεις απ' ό,τι στην επαρχία και ότι ένας στους τρεις κατοίκους των πόλεων θα ζει σε τρώγλες.

Αξιοσημείωτη είναι και η διαπίστωση σε άρθρο στην εφημερίδα CanadianPress (24.6.2006) ότι χιλιάδες «αμερικανοί βετεράνοι που επιστρέφουν από το Ιράκ και το Αφγανιστάν αντιμετωπίζουν ένα νέο εφιάλτη: την έλλειψη στέγης.»

Σύμφωνα με στοιχεία του Τμήματος για θέματα των Βετεράνων το 45% των στρατευμένων που έχουν κατά καιρούς επιστρέψει από διάφορα πολεμικά μέτωπα υποφέρουν από κάποιας μορφής ψυχική ασθένεια, ενώ σε ένα χρόνο περισσότεροι από μισό εκατομμύριο Αμερικανοί στρατιώτες βιώνουν τη ζωή του άστεγου.

Για την Ελλάδα χαρακτηριστικές είναι οι επισημάνσεις του Κ. Τσαρούχα ο οποίος ήδη από το 2002 σε άρθρο του στο «Βήμα» (20-10-2002) διαπιστώνει:

«Ως πριν από λίγα χρόνια θεωρούσαμε ότι δεν υπάρχουν.

Σήμερα όχι μόνο αναγνωρίζουμε ότι στην ελληνική κοινωνία υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν στέγη, κοιμούνται στα παγκάκια ή σε ερειπωμένα κτίρια, αλλά έχουμε προχωρήσει. Στους δύο ξενώνες που έχουν δημιουργηθεί για την προσωρινή φιλοξενία των ανθρώπων αυτών, των αστέγων, υπάρχουν και λίστες αναμονής!

Κυρίως τον χειμώνα. Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στην Αθήνα..

Σύμφωνα με τους επιστήμονες που παρακολουθούν την εξέλιξη του φαινομένου, στην ελληνική κοινωνία παρατηρείται ένας αυξανόμενος αριθμός αστέγων.

Γεγονός που υποδηλώνει ότι δυστυχώς οι άστεγοι δεν είναι μόνο κάποια περιθωριακά στοιχεία που λειτουργούν στην παράπλευρη σκιά της κοινωνίας των μεγάλων αστικών κέντρων.

Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά η κοινωνιολόγος κυρία Φωτεινή Κανούση,

«όλοι είμαστε εν δυνάμει άστεγοι, ακόμη και στην ελληνική κοινωνία όπου ο θεσμός της οικογένειας λειτουργεί με στενούς δεσμούς μεταξύ των μελών».

1. Το Σκυρόδεμα ως Αναδημιουργία των Φυσικών Λίθων

2009-07-09T01:41:00.003-07:00

Το σκυρόδεμα ως τεχνητός λίθος μπορεί να ειδωθεί ως αναδημιουργία των φυσικών λίθινων σχηματισμών και τα χαρακτηριστικά του ως αποτέλεσμα μνήμης των χαρακτηριστικών τους και της προϊστορίας τους.
Για την παραγωγή του οι φυσικοί λίθινοι σχηματισμοί θρυμματιζόμενοι και επανασυγκολλούμενοι μεταφέρονται στην επιθυμητή θέση και παίρνουν την επιθυμητή μορφή, υποκείμενοι σε αναδημιουργία,

1.1 Οι Τρεις Όροι της Δημιουργίας του
Το σκυρόδεμα προκύπτει θραύοντας τους φυσικούς λίθους σε μικρά τεμάχια, τα αδρανή, και συγκολλώντας τα μεταξύ τους με τσιμέντο. Το τσιμέντο προκύπτει με ξήρανση και άλεση λίθων και ενεργοποιείται ως κόλλα αναμιγμυόμενο με νερό.
Το τσιμέντο ως ο ενεργητικός όρος της δημιουργίας επενεργεί στα σκύρα, ως τη μήτρα, τον παθητικό φορέα, με την επενέργεια του νερού ως του καταλύτη που κάνει δυνατή την αλληλεπίδραση των δύο και την τελική εκδήλωση του σκυροδέματος.
Η όλη διαδικασία παραγωγής του σκυροδέματος αποτελεί, όπως φαίνεται από την παρατεταμένη νωπή και μεταβατική κατάστασή του πριν τη σκλήρυνσή του, επανάληψη της αρχικής δημιουργίας του γήϊνου φλοιού, τεχνητή προέκταση του οποίου είναι οι κατασκευές από σκυρόδεμα.

1.2 Τα Τέσσερα Στάδια της Δημιουργίας του
Όπως κάθε δημιουργία, το σκυρόδεμα παράγεται, αναπτύσσεται, αποκτώντας συνεχώς και μεγαλύτερη αντοχή μέχρι την ωρίμανσή του, εξελλίσσεται αναμιγνυόμενο με πρόσμικτα (σκόνη πυριτίου, ιπτάμενη τέφρα, κ.ά) και πρόσθετα (ρευστοποιητικά, επιβραδυντικά, επιταχυντικά, διογκωτικά, κ.λ.π), μεταλλάσσεται συγχωνευόμενο με άλλα υλικά (ράβδους χάλυβα, ίνες, κ.ά) και γηράσκει θρυμματιζόμενο και επανακυκλούμενο.

1.3 Το Τσιμέντο και η Ενεργοποιημένη Μνήμη
Η διαδικασία παραγωγής του τσιμέντου μπορεί να ειδωθεί ως η ενεργοποίηση, μέσω θέρμανσης και άλεσης, της μνήμης του μητρικού υλικού.
Λεπτόκοκκα υλικά, όπως η θηραϊκή γη και η ιπτάμενη τέφρα λειτουργούν ως (φυσικά) τσιμέντα χωρίς να υποστούν θέρμανση.
Διατηρούν τη μνήμη τους, λόγω της πρόσφατης θερμικής ιστορίας τους, η θηραϊκή γη κατά την υφαιστειακή διεργασία και η ιπτάμενη τέφρα κατά την καύση των λιγνιτών στους σταθμούς παραγωγής ρεύματος.

1.4 Η Θλιπτική Αντοχή ως Μνήμη Συμπίεσης
Ως αποτέλεσμα της μνήμης της επί αιώνες συμπίεσης των πετρωμάτων το σκυρόδεμα χαρακτηρίζεται από αυξημένη αντοχή σε συμπίεση, αυξημένη θλιπτική αντοχή, και, ελλείψει αντίστοιχης μνήμης, από αμελητέα ικανότητα τάνυσης, αμελητέα εφελκυστική αντοχή.

1.5 Η Ανθεκτικότητα ως Μνήμη Διάρκειας
Ως αποτέλεσμα της μνήμης της διαχρονικής ύπαρξης των μητρικών πετρωμάτων του, ως της πρώτης φάσης της δημιουργίας, το σκυρόδεμα πριν τη συγχώνευσή του με το χάλυβα και τη μεταλλαγή του, εμφανίζει ιδιαίτερα μεγάλη διάρκεια στο χρόνο,
Σε ανασκαφές στη Γιουγκοσλαβία ευρέθησαν άθικτα δάπεδα από σκυρόδεμα χρονολογούμενα το 700 π.χ.

2. Από το ΄Άοπλο στο Σιδηροπαγές Σκυρόδεμα

2009-07-09T01:41:00.001-07:00

1. Το Άοπλο Σκυρόδεμα
Το σκυρόδεμα ως τεχνητός λίθος μπορεί να ειδωθεί ως αναδημιουργία των φυσικών λίθινων σχηματισμών και τα χαρακτηριστικά του ως αποτέλεσμα μνήμης των χαρακτηριστικών τους και της προϊστορίας τους.
Για την παραγωγή του οι φυσικοί λίθινοι σχηματισμοί θρυμματιζόμενοι και επανασυγκολλούμενοι μεταφέρονται στην επιθυμητή θέση και παίρνουν την επιθυμητή μορφή, υποκείμενοι σε αναδημιουργία,Οι πρώτες εφαρμογές του σκυροδέματος μιμήθηκαν τους φυσικούς σχηματισμούς των φυσικών λίθων, τους λόφους και τις σπηλιές.
Ήταν κατακόρυφα στοιχεία, στύλοι, ως τεχνητές λοφοειδείς προεξοχές του εδάφους, ή θολωτά κτίσματα ως τεχνητοί σπηλαιώδεις σχηματισμοί, και μετέπειτα κωνοειδή κτίσματα, πυραμίδες, σύνθεση των δύο προηγούμενων τύπων κατασκευής.

2. Το Σιδηροπαγές Σκυρόδεμα: Η Λύση της Συγχώνευσης Σκυροδέματος και ΧάλυβαΜε
Με το πέρασμα του χρόνου ακολούθησε προοδευτική ορθογωνοποίηση των κτισμάτων.
Τα κτίσματα άρχισαν να διαμορφώνονται με διακριτά επί μέρους μέλη αντανακλώντας τη νέα συνειδησιακή αντίληψη της ανθρωπότητας ως αποτελούμενης από διακριτά επί μέρους μέλη.
Με την προοδευτική συγκέντρωση των μελών της ανθρωπότητας κατά τόπους, στις πόλεις, συνέπεια της μεταξύ τους ανταγωνιστικότητας, λόγω της αποξένωσης τους από το φυσικό περιβάλλον τους, και της συνεπαγόμενης ανάγκης ελέγχου του, ακολουθεί επικόλληση της μιας κατασκευής επάνω στην άλλη, οι πολυώροφες κατασκευές, οι πολυκατοικίες.
Το σκυρόδεμα ως τεχνητός λίθος μπορεί να συμπιεστεί, να θλιβεί, αλλά δεν μπορεί να εκταθεί, να εφελκυστεί.Η εφελκυστική ικανότητά του είναι αμελητέα μικρότερη από το 1/10 της θλιπτικής ικανότητάς του.
Για την εφαρμογή του σε οριζόντιους (καμπτόμενους) φορείς, το σκυρόδεμα οπλίζεται με υλικό με μεγάλη εφελκυστική αντοχή, το χάλυβα, ο οποίος ενσωματώνεται στις εφελκυόμενες περιοχές του φορέα με τη μορφή ράβδων και το σκυρόδεμα μεταλλάσσεται σε οπλισμένο σκυρόδεμα.
Η ενσωμάτωση του χάλυβα γίνεται κατά τη νωπή φάση κατά την οποία πρέπει να εξασφαλιστεί ότι οι ράβδοι θα κολλήσουν στο σκυρόδεμα ώστε να παρακολουθήσουν την έκτασή του και να ενταθούν.Η κόλληση αυτή, η συνάφεια σκυροδέματος και χάλυβα επιτυγχάνεται με την παρουσία τσιμεντοπολτού γύρω από τις ράβδους.
Με την υπέρβαση της (μικρής) εφελκυστικής αντοχής του σκυροδέματος και το άνοιγμα της ρωγμής, οι ράβδοι επιμηκυνόμενες κατά το άνοιγμα της ρωγμής εφελκύονται και αναλαμβάνουν τις εφελκυστικές τάσεις προσδίδοντας στο φορέα από σκυρόδεμα την εφελκυστική ικανότητα που εστερείτο.

3. Οι Συνέπειες της Μεταλλαγής του Σκυροδέματος
Ο συνδυασμός σκυροδέματος και χάλυβα στο οπλισμένο σκυρόδεμα αποτέλεσε ορόσημο στην ιστορία των δομικών υλικών και συνετέλεσε στην εκρηκτική εξάπλωση των κατασκευών από σκυρόδεμα.
Το οπλισμένο σκυρόδεμα, όμως, ως το συνδυασμένο αποτέλεσμα σκυροδέματος και χάλυβα, επιδεικνύει σε σημαντικό βαθμό τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των δύο συστατικών του.Ένα από τα κυριότερα μειονεκτήματα του χάλυβα είναι η διαβρωσιμότητά του και η, εν γένει, μικρή ανθεκτικότητά του.
Το σκυρόδεμα συνδυαζόμενο με το χάλυβα απώλεσε σε σημαντικό βαθμό την υψηλή ανθεκτικότητά του και την πυρασφάλειά του με συνέπεια τη σημαντική μείωση της διάρκειας ζωής των κατασκευών από σκυρόδεμα.Σημαντική διάβρωση του χάλυβα, πέραν της σημαντικής μείωσης της ενεργής διατομής του συνεπάγεται καταστροφή της συνάφειάς του με το σκυρόδεμα.
Όπως εντοπίστηκε παραπάνω, ο χάλυβας μέσα στο σκυρόδεμα εντείνεται μόνο αν μπορέσει να παρακολουθήσει την εφελκυστική παραμόρφωση του σκυροδέματος που το περιβάλλει, αν είναι κολλημένο σ΄ αυτό.Αν στην διεπιφάνεια των δύο υλικών παρεισφύσει η χαλαρή απόθεση της σκουριάς, η κόλληση αυτή καταστρέφεται, ο χάλυβας δεν εκτείνεται και άρα δεν εντείνεται. Η κατασκευή παραμένει άοπλη και, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η φέρουσα ικανότητα των οριζόντιων (καμπτόμενων) μελών της κατασκευής είναι πολύ μικρή.
Η ανθεκτικότητα, η ιδιότητα του σκυροδέματος να διατηρεί την αντοχή και τη λειτουργικότητά του, παραγνωρισμένη στο παρελθόν, αποτελεί μέγεθος το ίδιο σημαντικό με την αντοχή ιδιαίτερα σήμερα με την αυξημένη μόλυνση ατμόσφαιρας και υπεδάφους.
Το CO2 της ατμόσφαιρας με την παρουσία νερού (δηλ. το HCO3)αντιδρά με το CaOH2 του τσιμέντου και σχηματίζει επιφανειακό στρώμα CaCO3 το πάχος του οποίου αυξάνει με την πάροδο του χρόνου.
Οταν το μέτωπο της ενανθράκωσης φθάσει στη θέση του οπλισμού, λόγω του μικρού PH του ενανθρακωμένου επιφανειακού στρώματος του σκυροδέματος, ο οπλισμός διαβρώνεται και διογκούμενος προκαλεί διάρρηξη του σκυροδέματος, η οποία με τη σειρά της επιταχύνει τον ρυθμό της ενανθράκωσης καθώς και τη δίοδο και άλλων βλαπτικών επιρροών από το περιβάλλον της κατασκευής και επιταχύνει περισσότερο το φαινόμενο της διάβρωσης και τις συνέπειές της.

3. Από το Σιδηροπαγές στο Προεντεταμένο Σκυρόδεμα

2009-07-09T01:38:00.003-07:00

3.1 Η Περιοχή Ισχύος του Οπλισμένου Σκυροδέματος
Για οριζόντια μέλη με συνήθη φορτία (κτιριακά έργα) η μέγιστη τιμή του ανοίγματος για την οποία είναι επαρκής η λύση του οπλισμένου σκυροδέματος εκτιμάται περίπου 8-9 m.
Η λύση αυτή μπορεί να επεκταθεί και σε οριζόντια μέλη με άνοιγμα μέχρι 15-18 m (για κτιριακά έργα) αν οριζόντια και κατακόρυφα μέλη σχεδιαστούν ως ενιαίος φορέας, ως πλαίσια.
Για μεγαλύτερα ανοίγματα υιοθετήθηκε η λύση του προεντεταμένου σκυροδέματος.

3.2 Το Τέχνασμα του Προεντεταμένου Σκυρ/τος
Με τη λύση του προεντεταμένου σκυροδέματος αναζητείται τρόπος μείωσης των αναπτυσσόμενων εφελκυστικών δυνάμεων, ώστε να επεκταθεί η περιοχή ισχύος του οπλισμένου σκυροδέματος και για μεγαλύτερα ανοίγματα των οριζόντιων μελών των κτισμάτων.
Για τη μείωση των εφελκυστικών δυνάμεων ασκείται στο οριζόντιο μέλος θλιπτική δύναμη κατά τη διεύθυνση του μήκους του φορέα ώστε να ωθήσει τη ροή των φορτίων προς την κατακόρυφη φυσική τροχιά τους και να μειώσει την ανάπτυξη των εφελκυστικών δυνάμεων αντιστάθμισης.
Η τεχνική της προέντασης συνίσταται στην εισαγωγή αυτής της πρόσθετης αξονικής θλιπτικής επιπόνησης, η οποία ονομάζεται δύναμη προέντασης, γιατί επιβάλλεται πριν ενταθεί ο φορέας από τα φορτία του.Η εισαγωγή της δύναμης προέντασης επιτυγχάνεται με τάνυση (εφελκυσμό) καλωδίων ενσωματωμένων μέσα στο φορέα.

3.4 Οι Υψηλές Προσδοκίες και η Φθίνουσα Εφαρμογή
Η λύση του προεντεταμένου σκυροδέματος χαιρετίστηκε ως ιδιαίτερα υποσχόμενη, ικανή να αναιρέσει βασικά μειονεκτήματα του οπλισμένου σκυροδέματος.
Η δοκιμασία του, όμως, στην πράξη ανέδειξε μια σειρά σημαντικών μειονεκτημάτων, όπως ευαλωσία σε διάβρωση με ιδιαίτερα εκρηκτικές συνέπειες σε περίπτωση αστοχίας του, αυξημένη κόπωση των φορέων, ιδιαίτερη επικινδυνότητα σε περίπτωση πυρκαιάς, μειονεκτική αντισεισμική συμπεριφορά, κ.λ.π.

3.5 Το Σκυρόδεμα εκτός Θέσης Υιοθέτηση Άλλων Υλικών
Σήμερα, η λύση του προεντεταμένου σκυροδέματος εγκαταλείπεται.Το σκυρόδεμα είναι αναδημιουργία των φυσικών λίθων και οι κατασκευές από σκυρόδεμα δεν μπορούν να απέχουν πολύ από τις αντίστοιχες φυσικές διαμορφώσεις των φυσικών λίθων.
Η λύση του προεντεταμένου σκυροδέματος απεδείχθη τέχνασμα.
Το σκυρόδεμα ωθήθηκε εκτός της θέσης του και απέτυχε. Για οριζόντια μέλη των κτισμάτων με μεγάλα ανοίγματα απαιτούνται υλικά - ελκυστήρες, όπως, για παράδειγμα, ο χάλυβας

4. Από το Κανονικό Σκυρόδεμα στο Ελαφροσκυρόδεμα

2009-07-09T01:38:00.001-07:00

Το σκυρόδεμα εκτός από μικρή εφελκυστική αντοχή χαρακτηρίζεται και από σχετικά μεγάλο βάρος.
Για την αντιμετώπιση της μικρής εφελκυστικής αντοχής αναπτύσσεται το οπλισμένο σκυρόδεμα,
Για την αντιμετώπιση του μεγάλου βάρους αναπτύσσεται το ελεφροσκυρόδεμα, σκυρόδεμα με κενά στα αδρανή του,

4.1 Η Επικόλληση των Κτισμάτων και οι «Ξύστες των Ουρανών»
Ο προοδευτικός συνωστισμός των μελών της ανθρωπότητας στις πόλεις για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο και εξουσιασμό των «μαζών» οδηγεί από τις πολυκατοικίες στους ουρανονοξύστες και από το κανονικό σκυρόδεμα στο ελαφροσκυρόδεμα.
Η τάση για καθ΄ ύψος επέκταση των κατασκευών εντείνεται και από την προοδευτική απώλεια της συνείδησης του εσωτερικού ύψους των ανθρώπων και τη συνεπαγόμενη αναζήτηση υποκατάστατου ύψους στις κατασκευές τους.
Το ελαφροσκυρόδεμα είναι σκυρόδεμα με ελαφρά αδρανή, φυσικά ή τεχνητά.Το πιό διαδεδομένο φυσικό αδρανές είναι η κίσσηρη (ελαφρόπετρα).
Τα τεχνητά αδρανή προκύπτουν από βιομηχανική επεξεργασία αργίλου, σχιστολίθου, ή απορριμάτων της βιομηχα-νίας, όπως ιπτάμενης τέφρας, της σκόνης που προκύπτει από την επεξεργασία των λιγνιτών στους σταθμούς παραγωγής ρεύματος, κ.ά..

4.2 Τα Πλεονεκτήματα του Ελαφροσκυροδέματος
Μικρότερο βάρος στα υλικά κατασκευής συνεπάγεται μικικρότερο συνολικό φορτίο της κατασκευής και, γι΄αυτό, μικρότερες διαστάσεις του φέροντα οργανισμού, λιγότερο οπλισμό, μικρότερη επιβάρυνση ξυλοτύπων και οικονομία στη θεμελίωση.
Τα οικονομικά πλεονεκτήματα του ελαφροσκυροδέματος είναι ιδιαίτερα εμφανή στην περίπτωση των ψηλών κτιρίων, καθώς η μεγέθυνση, όπως και η σμίκρυνση, ενός πράγματος δεν αφήνει αναλλοίωτη τη συμπεριφορά του.
Αν δύο όροφοι κοστίζουν διπλάσια από έναν όροφο, είκοσι όροφοι δεν κοστίζουν διπλάσια από δέκα ορόφους. Μετά από έναν αριθμό ορόφων και πέραν το κόστος αρχίζει να διαρρέει.Η χρήση του ελαφροσκυροδέματος στα υψηλά κτίρια είναι εξαιρετικά πλεονεκτική, ιδιαίτερα στις περιπτώ-σεις σχετικά ασθενούς έδαφος θεμελίωσης.
Το μικρότερο ίδιο βάρος της κατασκευής επιτρέπει ανέγερση περισσότερων ορόφων, ή οικονομικότερη λύση θεμελίωσης για λιγότερους ορόφους.
Πέραν, όμως, από τα οικονομικά πλεονεκτήματα, με τη χρήση του ελαφροσκυροδέματος προκύπτουν ενεργειακά και οικολογικά πλεονεκτήματα.
Λόγω των κενών αέρα και της κρυσταλλικής δομής του, το ελαφροσκυρόδεμα, πέραν από μικρότερο βάρος, χαρακτηρίζεται και από μεγαλύτερη θερμομόνωση και, γι αυτό, μικρότερη απαίτηση καυσίμων για τη θέρμανση των κτιρίων (η ενέργεια για την παραγωγή των τεχνητών αδρανών εκτιμάται μικρό, μόνον, ποσοστό της ενέργειας που εξοικονομείται).
Η αξιοποίηση των αποβλήτων της βιομηχανίας για την παραγωγή τεχνητών ελαφρών αδρανών, πέραν από την άρση των περιβαλλοντικών προβλημάτων που δημιουργούνται συχνά από την απόθεση των απορριμάτων αυτών επιτρέπει και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος με τη μείωση της αλόγιστης εκσκαφής των πετρωμάτων της γης.

4.3 Το Ελαφροσκυρόδεμα στην Ελλάδα
Τα πρακτικά ανεξάντλητα αποθέματα κίσσηρης στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στα νησιά Σαντορίνη, Γυαλί και Νίσυρο, το μικρό βάρος της και οι μονωτικές ιδιότητές της, αποτέλεσαν κίνητρο για σειρά ερευνών για την αξιοποίηση της κίσσηρης στην παραγωγή οπλισμένου ελαφροσκυροδέματος για φέρουσες κατασκευές.
Οι επιφυλάξεις που διατυπώνονταν παλιότερα για κίνδυνο διάβρωσης του οπλισμού στο κισσηρόδεμα είχαν από καιρό αρθεί, καθώς η περιεκτικότητα σε θείο της κίσσηρης δε βρέθηκε απαγορευτική και εκ των υστέρων εξέταση του οπλισμού σε υπάρχον κτίριο από κισσηρόδεμα στο Γυαλί, έδειξε ιδιαίτερα καλή αντιδιαβρωτική προστασία του οπλισμού από το κισσηρόδεμα.
Οι εσωτερικοί πόροι της κίσσηρης είναι κλειστοί και οι ανοιχτοί επιφανειακοί πόροι καλύπτονται από το τσιμεντοκονίαμα και, γι΄αυτό, το μεγαλύτερο πορώδες του κισσηροδέματος δεν συνεπάγεται και μεγαλύτερη διαπερατότητα.Παρά την άρση των επιφυλάξεων αυτών, η αξιοποίηση της κίσσηρης στην παραγωγή φέροντος κισσηροδέματος καθυστερούσε για τεχνολογικούς και οικονομικούς λόγους, όπως: (α) μικρή στάθμη αντοχής του κισσηροδέματος για μεγάλη κατανάλωση τσιμέντου (500 κg/m3) (β) αντίστροφη απόμιξή του και εν γένει κακή εργασιμότητα, (γ) πρόσθετο κόστος για προδιαβροχή των κόκκων της κίσσηρης και αντικατάσταση του λεπτού υλικού με κανονική άμμο (δ) μεγάλες μακροχρόνιες παραμορφώσεις (λόγω της απαιτούμενης μεγάλης ποσότητας τσιμέντου).
Στα πλαίσια (διδακτορικής) ερευνητικής εργασίας στο εργαστήριο σκυροδέματος του ΕΜΠ την περίοδο 1974-1976, μειώνοντας το μέγιστο κόκκο της κίσσηρης στα 8 mm και μη αντικαθιστώντας το λεπτό της υλικό με κανονική άμμο, προέκυψε ένα ιδιαίτερα πλεονεκτικό υλικό και σήμερα το κισσηρόδεμα χρησιμοποιείται και για φέροντα στοιχεία, κυρίως, στην περιοχή της προκατασκευής.
Η μείωση του μέγιστου κόκκου της κίσσηρης είχε ως αποτέλεσμα την άρση των μειονεκτημάτων που συμβατικού κισσηροδέματος.
Το μικροκισσηρόδεμα που προέκυψε έχει:
- (μέγιστη) αντοχή 30-35 MPa (για κίσσηρη από το Γυαλί και τη Νίσυρο),
- βάρος 1500 kg/m3 (έναντι 2400 kg/m3 του κανονικού σκυροδέματος) για κατανάλωση τσιμέντου της τάξεως των 400 kg/m3.),
-συντελεστή θερμικής αγωγιμότητας 0,50 kcal/mhco (εναντι 1,40 kcal/mhco του κανονικού σκυροδέματος),
-συνάφεια με το χάλυβα καλύτερη και μακροχρόνια παραμόρφωση παρόμοια μ΄ αυτήν του κανονικού σκυροδέματος (με ασβεστολιθικά αδρανή).
Για την παραγωγή του μικροκισσηροδέματος αυτού απαιτείται μόνον ένα κλάσμα αδρανών, μπορεί να αναμιχθεί στους κοινούς αναμικτήρες των κονιαμάτων και δεν απαιτείται προδιαβροχή της κίσσηρης.

5. Χρονολογική Εξέλιξη του Σκυροδέματος

2009-07-09T01:27:00.001-07:00

5.1 Οι Πολλαπλές Εκδοχές της Ιστορίας

Διατρέχοντας τη σχετική βιβλιογραφία διαπιστώνει κανείς, όπως και στην ευρύτερη ιστορία, τη σχετικότητα των ιστορικών αναφορών.

Σύμφωνα με τις περισσότερες πηγές, ιδιαίτερα αυτές των οργανισμών των σχετιζόμενων με τη βιομηχανική παραγωγή και εφαρμογή, το σκυρόδεμα εφευρέθη κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους και αναπτύχθηκε ιδιαίτερα στον δυτικό κόσμο από το 1824 και μετά που ο Άγγλος Joseph Aspdin παρασκεύασε πρώτος το λεγόμενο τσιμέντο Portland.

Σε αρχαιολογικές πηγές, όμως, αναφέρονται φυσικά αποθέματα τσιμέντου που εντοπίστηκαν στο Ισραήλ χρονολογούμενα το 12.000.000 π.χ. Θεωρούνται ότι σχηματίστηκαν φυσικά με αυτόματη καύση ασβεστολίθου, σχιστολίθου και πετρελαίου.

5.2 Ασσύριοι, Γιουγκοσλάβοι Βαβυλώνιοι, Κινέζοι οι Πρώτοι Διδάξαντες

Σκυρόδεμα έχει εντοπιστεί στη Συρία και τη Γιουγκοσλαβία χρονολογούμενο το 6500 π.χ το πρώτο και το 5500 π.χ το δεύτερο.
Το πρώτο έχει εντοπιστεί σε νεκροπόλεις και το δεύτερο σε δάπεδα καταλυμάτων κοντά στον ποταμό Danube.

Το 3.000 π.χ. οι Κινέζοι χρησιμοποίησαν σκυρόδεμα σε δάπεδα στην περιοχή Gansu στην Νότια Κίνα. Ήταν πρασινόμαυρο και περιείχε τσιμέντο αναμεμιγμένο με άμμο, σπασμένα κεραμικά, κόκκαλα και νερό.

Το 2500 π.χ οι Αιγύπτιοι χρησιμοποίησαν ασβέστη και γύψο ως τσιμέντο στις πυραμίδες. Πριν χρησιμοποιούσαν λάσπη με άχυρα.

Το 800 π.χ οι Βαβυλώνιοι και οι Ασσύριοι χρησιμοποίησαν στις κατασκευές τους άσφαλτο με πέτρες και τούβλα σε διάφορα μεγέθη.

5.3. Η Αρχαία Ελληνική και Ρωμαϊκή Περίοδος

Το 600 π.χ οι Έλληνες ανακάλυψαν στη Σαντορίνη τη Θηραϊκή γη, η οποία είναι φυσικό τσιμέντο. Αναμιγνυόμενη με το νερό αποκτά αντοχή.

Το 300 π.χ. οι Ρωμαίοι χρησιμοποίησαν ως τσιμέντο ηφαιστειακή τέφρα (όπως η θηραϊκή γη) η οποία ονομάστηκε ποζουλάνη από την περιοχή Pozzouli στην οποία βρέθηκε.Υπάρχουν αναφορές για αναλογία ανάμιξης δύο μέρη ποζουλάνης με ένα μέρος ασβέστη. Ως πρόσθετα χρησιμοποιούσαν ζωϊκό λίπος, γάλα και αίμα.

Με ποζουλανικό υδραυλικό τσιμέντο έχτισαν το 75 π.χ το θέατρο στην Πομπήας και τα Ρωμαϊκά λουτρά. Το τσιμέντο αποτελείτο από ασβέστη και ηφαιστειακή τέφρα που περιείχε πυρίτιο και αλουμίνιο.

Το 82 μ.χ αποπερατώθηκε το Κολοσσαίο και το 128 μ.χ το Πάνθεο. Κατασκευάστηκε με υδραυλικό ποζουλανικό τσιμέντο και αδρανή βαλσάτη στα θεμέλια, τούβλα και κομμάτια κίσσηρης στην ανωδομή. Αποτελεί κατά κάποιο τρόπο την πρώτη εφαρμογή του ελαφροσκυροδέματος.

5.4 Η Επανεμφάνιση του Σκυρ/τος στη Δύση του 17ου Αιώνα

Μετά την κατάρρευση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας χάνεται η γνώση του σκυροδέματος και επανεμφανίζεται τον 17ο αιώνα.

Στις κατασκευές για 1300 χρόνια χρησιμοποιείται ο ασβέστης ως συνδετικό υλικό.

Το 1678 ο Joseph Moxon γράφει για τη μυστική φωτιά που εμφανίζεται όταν προστίθεται νερό σε ασβέστη που έχει προηγουμένως θερμανθεί.
Ακολουθούν σειρά ευρεσιτεχνιών για υδραυλικό τσιμέντο το οποίο επανεφευρίσκεται ξανά και ξανά.

5.5 Χτίστες, Κηπουροί, Αγρότες και Σοβατζήδες οι Σκαπανείς

Το 1824 ο χτίστης Joseph Aspdin στο Leeds της Αγγλίας εφηύρε το πρώτο τσιμέντο με υψηλή αντοχή. Ήταν αποτέλεσμα καύσης μίγματος ασβεστόλιθου και αργίλου και άλεσης του προϊόντος (κλίνκερ) της καύσης.
Tο ονόμασε Portland γιατί έμοιαζε με το πέτρωμα που εξορρυσσόταν στο νησί Portland της Αγγλίας. Είναι το τσιμέντο που έχει την πιο διαδεδομένη χρήση μέχρι σήμερα.

Το 1848 ο αγρότης Jean-Louis Lambot κατασκεύασε μικρές βάρκες διαστρώνοντας τσιμεντοκονίαμα σε πλέγματα από σύρμα και σιδερένιες ράβδους τοποθετημένα το ένα επάνω στο άλλο (ferrocement).

Το 1854 ο σοβατζής William Wilkinson, κατασκεύασε μικρά διώροφα σπίτια με δάπεδα και οροφή από σκυρόδεμα ενσωματώνοντας σιδερένιες ράβδους στο εφελκυόμενο πέλμα τους.

Το 1867 ο κηπουρός Joseph Monier παρουσίασε μελέτη για κάνιστρα και αργότερα για δοκούς και στρωτήρες από οπλισμένο σκυρόδεμα.
Το 1884 ο Earnest L. Ransom παρουσίασε σύστημα όπλισης του σκυροδέματος χρησιμοποιώντας στρε-βλωμένες τετράγωνες ράβδους χάλυβα για να βελτιώσει τη συνάφεια σκυροδέματος και οπλισμού.

5.6 Πολυεπιστήμονες οι Καινοτόμοι

Ορόσημο των κατασκευών από σκυρόδεμα θεωρείται το σπίτι που έκτισε μόνος του, με εξαιρετική επιμέλεια και κάνοντας μακροχρόνια πειράματα, ο μηχανολόγος William Wark στο λιμάνι Chester της Νέας Υόρκης το 1871-75 για χάρη της γυναίκας του, η οποία φοβόταν την πυρκαγιά.
Είναι ο πρώτος που υιοθέτησε τη γαλλική λέξη beton για το σκυρόδεμα (αν και αμερικανός).

Το 1883 παρουσίασε την εργασία του στην ένωση μηχανολόγων μηχανικών με τίτλο: «Beton in combination with iron as a building material», αλλά, όπως αναφέρεται, το ακροατήριο ενδιαφέρθηκε περισσότερο για τα μοναδικά συστήματα παροχής νερού και θέρμανσης που είχε σχεδιάσει παρά για το οπλισμένο σκυρόδεμα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το σπίτι είχε σχεδιαστεί με εξωτερική εμφάνιση τοιχοποίας για να είναι κοινωνικά αποδεκτό.

Και αναζητώντας τον επόμενο σταθμό στην εξέλιξη του σκυροδέματος συναντάμε....τον Edison. Το σκυρόδεμα ήταν μια ακόμη περιοχή ενασχόλησης του Θωμά Edison, ίσως η λιγότερο γνωστή.
Εκτός από την πρωτοποριακή του συμβολή το 1902 στην ανάπτυξη των υψικαμίνων παραγωγής του τσιμέντου, παρουσίασε το 1908 πρωτόπυπο σύστημα καλουπιού από χυτοσίδηρο για την ενιαία σκυρο-δέτηση ολόσωμων κατοικιών από σκυρόδεμα με ενσωματωμένα τα υδραλικά δίκτυα σωλήνων καθώς και τα ηλεκτρικά κυκλώματα.

5.7 Οι Παγκόσμιοι Πόλεμοι και η Ραγδαία Εξέλιξη - Πλοία από Ελαφροσκυρ/μα

Με τους δύο παγκόσμιους πολέμους παρατηρείται, όπως και στους άλλους τομείς τεχνολογικής ανάπτυξης, ιδιαίτερη έξαρση στην τεχνολογία και τη μελέτη στην περιοχή του σκυροδέματος.
Η ανάγκη για εξοικονόμηση χάλυβα για την παραγωγή όπλων και η αυξημένη ανάγκη για πολεμικά πλοία οδηγεί στην κατασκευή πλοίων από σκυρόδεμα και ελαφροσκυρόδεμα.

Μολονότι ήδη από το 1848 ο γάλλος Jean-Louis Lambot είχε κατασκευάσει μικρές βάρκες διαστρώνοντας τσιμεντοκονίαμα σε πλέγματα από σύρμα και σιδερένιες ράβδους τοποθετημένα το ένα επάνω στο άλλο (ferrocement) και ο ιταλός Carlo Gabellini είχε κατασκευάσει το 1980 μικρά πλοία από σκυρόδεμα με πιο γνωστό το Liguria, ήταν το 1917 που εισήλθαν οι ΗΠΑ στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο που προωθήθηκε η έρευνα για κατασκευή πλοίων από σκυρόδεμα.
Εγκρίθηκε έκτακτο πρόγραμμα για στόλο επείγουσας ανάγκης αποτελούμενο από εικοσιτέσσερα πλοία από σκυρόδεμα.
Εκλήθη και ετέθη επικεφαλής ο νορβηγός N.K. Fougner. Ο N.K. Fougner είχε ήδη κατασκευάσει και εγκαινιάσει τον Αύγουστο του 1917 ένα υπερωκεάνιο με το όνομα Namsenfjord.

Από τα εικοσιτέσσερα πλοία κατασκευάστηκαν μόνον τα δώδεκα και αυτά αφού είχε λήξει ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος.

Ονομαστό ανάμεσα σ΄αυτά είναι ένα τάνκερ βάρους 7500 τόνων με το όνομα Selma το οποίο κατασκευάστηκε στην Alabama από ελαφροσκυρόδεμα με τεχνητά ελαφρά αδρανή από διογκωμένο σχιστόλιθο.
Η αντοχή του σκυροδέματος ήταν 5590 psi και το μέτρο ελαστικότητας 3.306.000 psi.Ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 1919, έκανε αρκετά ταξίδια, αλλά τον Αύγουστο του 1920 μετά από πρόσκρουση και δημιουργία εκτεταμένης ρωγμής αποσύρθηκε, καθώς δεν υπήρχε εγγύηση για την αποδοτικότητα της επισκευής του από πλήρωμα χωρίς προηγούμενη εμπειρία.
Έχει ανακηρυχθεί κορυφαίο αρχαιολογικό έκθεμα στο Τέξας, ναυαρχίδα του ναυτικού του και έχει διακοσμηθεί από τους τεξανούς οι οποίοι δηλώνουν εθνικά υπερήφανοι.

Με την κήρυξη του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου προέκυψε πάλι έλλειψη χάλυβα και το 1942 η κυβέρνηση των ΗΠΑ ανέθεσε την κατασκευή άλλων εικοσιτεσσάρων πλοίων.Ο στόλος αυτός ήταν κατά πολύ πιο ισχυρός από τον προηγούμενο, καθώς δόθηκε το κίνητρο για πολλές άλλες καινοτομίες στην τεχνολογία του σκυροδέματος.

Από τα πλοία αυτά τα ένδεκα πλέουν μέχρι σήμερα.Μέχρι σήμερα εκδίδονται βιβλία σχετικά με τα πλοία αυτά, όπως το βιβλίο «Atlantus and the history of concrete ships» του Connie Kelly το 2001 και το βιβλίο «Hulks: The Breakwater Ships of Powelle River» το 2003, έκδοση ιστορικού μουσείου του Καναδά.Το τέλος του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου σηματοδότησε το τέλος της κατασκευής πλοίων από σκυρόδεμα.

Σήμερα κατασκευάζονται μόνον μικρά σκάφη αναψυχής.

Βιβλιογραφικές Πηγές
1. R.Shαeffer: «Reinforced concrete: Preliminary Design for Architects and Builders”, McGraw-Hill 19922.
2. Steiger, Richard W., "The History of Concrete," Concrete Journal, July 19953.
3. World Wide Web page: The Portland Cement Association Online://www.portcement.org
4. World Wide Web page : SS. Selma,Reviving Memories, by Richard Steiger
5. The World of Ferro-Cement Boats ://www. ferroboats.com
6. A brief History of Concrete Ships //Concrete Shipw.org
7. Rilem Symposium on Lightweight Concrete, Budapest, 19678. First International Congress on Lightweight Concrete, London, 1968

2009-07-09T01:26:00.003-07:00

ΕΙΔΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ
.
1._Περιεχόμενα.
1α_Συνοπτική_Παρουσίαση_
2._Πλαισιακοί_και_Πτυχωτοί_Φορείς-_Σχεδιασμός_Κόμβων
3._Φορείς_με_Μικρό_Λόγο_Διάτμησης.
4._Διάτρηση.
5._Λυγισμός.
6._Δοκιδωτές_Πλάκες

2009-07-09T01:26:00.001-07:00

5._ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ_ΠΡΟΕΝΤΕΤΑΜΕΝΩΝ_ΦΟΡΕΩΝ

1.1_Περιεχόμενα_-Συνοπτική_Παρουσίαση
1.2.Aρχή_και_Τεχνική_Προεντεταμένων_Φορέων
1.3_Συμπεριφορά_και_Σχεδιασμός_
1.4_Αριθμητικές_Εφαρμογές

Πλεονεκτήματα_Υπερστατικών_φορέων_και_Μειονεκτήματα_προέντασής_τους

Συνθετική_Ασκηση_για_Έλεγχο_Ουσιαστικής_Κατανόησης_Βασικών_Γνώσεων

2009-07-09T01:25:00.002-07:00

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΥΡ/ΤΟΣ-ΕΠΙΒΛΕΨΗ

5._Τεχνολογία_Σκυροδέματος
6._ΙΙΙΑ_Ρηγματώσεις_και_Τύποι_Αστοχίας.
7._ΙΙΙΒ_Διαγνωστική_Διαδικασία-_Η_Στάση_του_Μηχανικού
8._Διαδοχικά_Βήματα-_Πραγματογνωμοσύνες

2009-07-09T01:25:00.001-07:00

1Γ._ΤΟ_ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ_ΥΠΟΒΑΘΡΟ_ΤΟΥ_ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ_ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ_ΑΠΟ_ΣΚΥΡΟΔΕΜΑ-_ΕΦΑΡΜΟΓΗ_ΣΕ_ΣΥΝΗΘΕΙΣ_ΦΟΡΕΙΣΜεθοδική και Αιτιολογική Παρουσίαση
.
1._Περιεχόμενα-_Εισαγωγή
.
2. Aρχές Σχεδιασμού τωνΚατασκευών Ι

2._Αρχές_Σχεδιασμού_των_Κατασκευών_ΙΙ

3._Διαμόρφωση_και_Αποτύπωση_Φ.Ο

5._Δ1_Υλικά-Ονοματολογία_Φορέων-Αναγωγή_Πλακών_δε_Γραμμικούς_Φορείς_
Δ2._Προδιαστασιολόγηση-Φορτία-_Στατική_Επίλυση_Φορέων

6._Προσομοιώματα,_Όπλιση_και_Ρηγμάτωση_Φορέων
7._Καμπτοδιατμητική_Συμπεριφορά-Η Εννοια,_οι_Τύποι_και_τα_Κριτήρια_Αστοχίας
8._Υπολογισμός_Μεγεθών_Αστοχίας_-Αντοχών

9._Σχεδιασμός_Αγκυρώσεων

9.1_Σχεδιασμός_Διέρειστων_και_Τετραέρειστων_Πλακών
9.2_Σχεδιασμός_Δοκιδωτών_Πλακών

9β_Σχεδιασμός_Δοκών_και_Υποστυλωμάτων

9γ._Σχεδιασμός_σε_Κατάσταση_Λειτουργίας

9ε._Ανακεφαλαιωτικές_Συνθετικές_Ασκήσεις
.
Διαγραμματική Παρουσίαση
Βάσεις_και_Διαδοχιικά_Βήματα_Σχεδιασμού_Σιδηροπαγών_Φορέων
Εφαρμογή_Σχεδιασμού_Σιδηροπαγών_Φορέων
Σχεδίαση_Οπλισμού_Πλακών_και_Δοκών_-Σύντομη_παρουσίαση-

2009-07-09T01:24:00.001-07:00

AΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΟΣ_ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ_ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ_ΑΠΟ_ΣΚΥΡΟΔΕΜΑ
Εναλλακτικές Θεωρήσεις και Λύσεις
..Αντισεισμικός Σχεδιασμός Α και Β

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Περιεχόμενα
1._Η_Αποκαλυπτική_Δράση_του_Σεισμού_και_οι_Ευθύνες_των_Μηχανικών.doc
2. Ιδιαιτερότητες_Σεισμικής_Φόρτισης_και_Διαφοροποιήσεις_στο_Σχεδιασμό
3.Διαφοροποιήσεις_στο_Μηχανισμό_Ανάληψης_των_Φορτίων_και_την_Ανάλυση_του_Φ.Ο. 4._Διαφοροποιήσεις_στη_Διαμόρφωση_του_Φέροντα_Οργανισμού
5.και_6_Διαφοροποιήσεις_στις_Οριακές_Καταστάσεις_Σχεδιασμού-Σύγχιση_Ορολογιών
7._Η_Πλαστιμότητα_και_η_Σημασία_της_στον_Αντισεισμικό_Σχεδιασμό
8._Εξασφάλιση_Πλαστιμότητας_Διατομής
9._Αρχές_Ικανοτικού_Σχεδιασμού
10._Ικανοτικός_Σχεδιασμός_σε_Τέμνoυσαμψη
1

10. Ικανοτικός Σχεδιασμός σε Τέμνουσα
11. Ικανοτικός Σχεδιασμός Υποστυλωμάτων σε Κάμψη
12._Οι_Πολυπλοκότητες_και_η_Παράβλεψη_της_Ουσίας
13,14_Διαφοροποιήσεις_στην_Καμπτική_Συμπεριφορά_και_Ρηγμάτωση
15._Η_Ανεπάρκεια_των_Κανονιστικών_Διατάξεων.-_Ακύρωση_Ικανοτικού_Σχεδιασμού_στην_Πράξη
17._Διαφοροποιήσεις στη Διατμητική Όπλιση
18._Διαφοροποιήσεις_λόγω_της_υψηλής_ταχύτητας_φόρτισης
19._Διαφοροποιήσεις_στις_Αγκυρώσεις_και_τις_Λεπτομέρειες_¨οπλισης
20._Σχεδιασμός_Κόμβων
21._Χαλυβοσκυρόδεμα-Εναλλακτική Όπλιση Κόμβων
22.Πλαστιμότητα αι Περίσφιξη
23. Καθοριστική_η_Αποσταση_και_όχι_ο_Τύπος_των_Συνδετήρων
24._Συμπεριφορά_Πρόσφατα_Σκυροδετημένων_Κατασκευών_υπό_Σεισμιkή_Δόνηση
25._Αριθμητική_Εφαρμογή_Ικανοτικού_Σχεδιασμού

Eισαγωγή - Περιεχόμενα

1. Η Χαμένη Απόλαυση και τα Στρατόπεδα της Εκπαίδευσης

2009-07-09T01:23:00.000-07:00

.
Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΩΣ ΚΑΤΟΠΤΡΟ ΚΑΙ ΜΕΣΟ ΑΥΤΟΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑΣ
Με την προοδευτική εξέλιξη του ανθρώπου άλλαζε και ο σχεδιασμός των κατασκευών του.
Οι κατασκευές σε αντανάκλαση της ανθρώπινης σωματικής κατασκευής σχεδιάζονται με δύο οργανισμούς, πληρώσεως (τοιχοποιίες) και φέροντα οργανισμό, σ΄ αντιστοιχία με το σύστημα των μυών και του σκελετού του σώματος, με συστήματα θέρμανσης, εξαερισμού, αποχέτευσης σε πλήρη αντιστοιχία με τα αντίστοιχα συστήματα του σώματος, κ.ο.κ.
Γι αυτό, η κατασκευή, ως κάτοπτρο του ανθρώπου και της κοινωνίας του, αντανακλώντας τις δυνατότητες, αντιλήψεις και διαθέσεις του ανθρώπου, αποτελεί στην πορεία του ανθρώπου προς την αυτοσυνειδησία του πεδίο με πολλαπλές όψεις και αναγνώσεις.

Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΩΣ ΑΠΟΛΑΥΣΗ
Η κατασκευή, καθώς και οι άλλοι τομείς ανθρώπινης δραστηριότητας και γνώσης, ως κάτοπτρα, όψεις του ανθρώπου που αντικαθρεπτίζουν η μία την άλλη αποτελούν τις πολλαπλές όψεις του ενός και οδηγούν στην απόλαυση του ανθρώπου μέσω της δημιουργίας του.

H ΠΟΡΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΤΗΤΑ
Με την προοδευτική εξειδίκευση των γνώσεων και δραστηριοτήτων του ανθρώπου στην υπηρεσία της με κάθε κόστος τεχνολογικής ανάπτυξης σε αναπλήρωση της προοδευτικά αυξανόμενης εσωτερικής αίσθησης ένδειας, η πολλαπλότητα των εμφανίσεων κατέληξε σε πολυπλοκότητα, καθώς προοδευτικά εξέλιπεν η αίσθηση της κοινής βάσης και οι εικόνες, οι όψεις του ενός, εξέπεσαν σε ξεχωριστές, εξειδικευμένες γνώσεις και δραστηριότητες οι οποίες επέτειναν την αντίληψη περί απουσίας κοινής βάσης και οδήγησαν σε υπερειδικευμένες γνώσεις και δραστηριότητες.

Στην περίπτωση των κατασκευών από σκυρόδεμα, για παράδειγμα, φορείς που αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά γνωστικά αντικείμενα: κοντός πρόβολος, υψίκορμος δοκός, δύσκαμπτο πέδιλο, χαμηλό τοίχωμα, κοντό υποστύλωμα, άκρο προεντεταμένης δοκού, δοκοί συζεύξεως τοιχωμάτων, κ.λ.π., με εκτεταμένη ανάλυση για το καθένα απ΄αυτά δεν είν αι , όπως αναπτύσσεται στους ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ παρά όψεις του ιδίου προβλήματος.

Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣΩ ΟΛΟΤΑΧΩΣ ΚΑΙ Η ΟΠΙΣΘΟΔΡΟΜΗΣΗ
Με τον τρόπο που οι αριθμητικές σχέσεις 5x2+3x+7=0, 6x2+2x=0. 9x+3=0, κ.ά, μπορούν να θεωρηθούν διαφορετικά αντικείμενα επίλυσης, αν δεν αναγνωριστούν ως αριθμητικές εφαρμογές της εξίσωσης αx2+βx+γ=0, με τον ίδιο τρόπο προέκυψαν αναρίθμητα γνωστικά αντικείμενα και εξειδικεύσεις και εξειδικεύσεις των εξειδικεύσεων και η πορεία πρόσω ολοταχώς με τη συνεχή απομάκρυνση και απώλεια μνήμης της αρχικής εκκίνησης που επιφέρει αποδεικνύεται οπισθοδρόμηση.

Με την αυξανόμενη αίσθηση ανεπάρκειας που τη συνοδεύει, το αρχικό εγχείρημα αυτοσυνειδησίας του ανθρώπου μέσω των δημιουργημάτων του κατέληξε στο σύγχρονο πύργο της βαβέλ με τις πολλές γλώσσες και τις πολλές αντιστροφές (όπως αυτές της «διαρκούς ελευθερίας», της «απεριόριστης δικαιοσύνης» και της «απελευθέρωσης» κάποιων ηγεσιών) και τις πολλές αναπληρώσεις εσωτερικών κενών (όπως αυτές των παρασήμων και των περγαμηνών).

Της πορείας αυτής και των συνεπειών της δεν είναι άμοιρος ο τομέας των κατασκευών και ο μηχανικός, όπως εύκολα μπορεί να φανεί από την αυξανόμενη πολυπλοκότητα των κανονισμών, τη συνεχή επέκταση των σπουδών, τη συνεχή θεσμοθέτηση μεταπτυ-χιακών σπουδών σε συσχέτιση με την αυξανόμενη εμπορευματοποίηση γης και ουρανού, την αυξανόμενη τάξη των υποταγμένων διεκπεραιωτών και των περιθωριακών στον κλάδο των μηχανικών.

Η ΧΑΜΕΝΗ ΑΠΟΛΑΥΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Ως αποτέλεσμα της απώλειας της μνήμης μας της πρώτης εκκίνησης η κατασκευή, όπως και οι άλλες δημιουργίες μας έγινε αυτοσκοπός.

Σήμερα η κατάσταση τείνει να αντιστραφεί και τα δημιουργήματά μας, οι κανονισμοί, οι νόμοι και οι άλλοι μηχανισμοί που φτειάξαμε για να διευκολύνουμε και να αναβαθμίσουμε τη ζωή μας, με την άκριτη και άτοπη συλλογική υπερχρήση τους τείνουν να αυτονομηθούν και να μας εξουσιάσουν και να υποστρέψουν την εξέλιξή μας, υποκαθιστώντας την κρίση μας και συρρικνώνοντας το πεδίον των εμπειριών μας, ποδηγετώντας με τον τρόπο αυτό τον μοχλό της εξέλιξής μας.
Εγκλωβιστήκαμε στα δημιουργήματά μας και η δημιουργία μας μετεστράφη σε αντιδημιουργία.

Η χαρά και η απόλαυση της μάθησης μετεστράφη σε μόχθο και ιδρώτα και οι τόποι της μάθησης σε στρατόπεδα εκπαίδευσης με αθλήματα την ταχύτητα, την απόδοση και τη συμμόρφωση και όπλα βαθμούς, τιμωρίες και υποτροφίες.
Η διδασκαλία, παρένθεση ανάμεσα σε περιόδους εξεταστικές, στην υπηρεσία της προκρούστειας κλίνης των εξετάσεων, της «κορωνίδας» της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Οι φοιτητές, βλαστοί χωρίς μπουμπούκια, στην ανυδρία και άπνοια των ιδρυμάτων του ανώτατου πνεύματος, αναλώσιμα αγαθά και άλλοθι για την κίνηση των κονδυλίων, θεατές στην παράσταση των παραδόσεων, εθισμένοι στο πνεύμα του φόβου, «συνάδελφοι» εντελλόντων συνάδελφων, και άμισθοι δουλευτές στα προγράμματά τους.

Και στην άπνοια των θεωριών και των κάθε λογής βεβαιοτήτων εμαράθηκε το άλας της αγνωσίας και χάθηκε η έκπληξη, η απορία και ο θαυμασμός που τη συνόδευαν, η ικανότητα να ζούμε με αμφιβολίες και αβεβαιότητες.

Ταυτίζοντας την ουσία των πραγμάτων με την εκδήλωσή τους, το περιεχόμενο με το περιτύλιγμά του, απωλέσαμε τη συναίσθηση του βάθους των πραγμάτων, την απειρία των δυνατοτήτων τους, τη συναίσθηση της ψυχής τους, την ειδοποιό διαφορά ανθρώπου και μηχανής διακινδυνεύοντας την υβριδοποίησή μας με τις μηχανές.

2. Ο Αυτισμός των Δεικτών και ο Σκοταδισμός των Ορολογιών

2009-07-08T14:22:00.001-07:00

.
«Δεν υπάρχει λόγος να είσαι ακριβής

όταν δεν ξέρεις καν για ποιο πράγμα μιλάς»

John Von Newmann, μαθηματικός

«Να διπλασιάζεις την προσπάθεια όταν

έχεις ξεχάσει το στόχο σου είναι φανατισμός»
Τζόρτζ Σανταγιάνα

Α. Ο ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΑΙ ΚΑΜΠΥΛΩΝ

Τα Νούμερα, οι Τύποι και η Ανεπάρκειά τους
Σε συνέντευξη του νομπελίστα Pierre-Gilles de Gennes με τίτλο «Σας διαβεβαιώ, είμαστε δημιουργοί» και υπότιτλο «Απλές ιδέες απαντούν σε πολύπλοκα θέματα» στην «Ελευθεροτυπία» 9-5-2004 αναφέρεται:

«....Δεν πρόκειται παρά για την επαναπροσγείωση στην απλή λογική. Να σας δώσω ένα παράδειγμα: όταν ο μεγάλος ιταλός φυσικός Ενρίκο Φέρμι μετανάστευσε στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης, στα αμέσως επόμενα χρόνια του Β Παγκόσμιου Πολέμου, συνήθιζε να θέτει ως πρώτη άσκηση στους φοιτητές του να του βρουν πόσοι...χορδιστές πιάνων υπάρχουν στην πόλη. Εκείνοι άρχιζαν τους μαθηματικούς υπολογισμούς (αριθμός κατοίκων, αριθμός πιθανών πιάνων ανά οικογένεια, χρόνος χορδίσματος, κ.λ.π). "

Και συνεχίζει:

«Τότε ο Φέρμι τους έφερνε ένα «χρυσό οδηγό» και τους έλεγε να τον ανοίξουν στο επάγγελμα «χορδιστής πιάνων.

Η ανεπάρκεια των υπολογισμών για τη λύση πραγματικών ζητημάτων είναι εμφανής σε πλήθος παραδειγμάτων στην περιοχή των κατασκευών.

Ένα Παράδειγμα

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αστοχία παραλιακού πολυώροφου ξενοδοχείου κατά τον προτελευταίο σεισμό στην Αττική.
Από όλη την κατασκευή απέμειναν μπάζα. Από το έδαφος εξείχαν μόνο οι γυμνές και χωρίς ίχνος σκυροδέματος ράβδοι του οπλισμού των στύλων.

Η μελέτη της κατασκευής ελέγχθηκε ότι ήταν ορθή και η επιπόνησή της μικρότερη απ΄αυτήν της μελέτης. Επίσης δεν υπήρχαν ενδείξεις ότι δεν είχε εφαρμοστεί ορθά η μελέτη. Ο οπλισμός των υποστυλωμάτων ήταν ο προβλεπόμενος στην μελέτη και ο επιβλέπων μηχανικός διαβεβαίωσε για πιστή εφαρμογή της μελέτης σ΄όλα τα στοιχεία.

Ορθοί τύποι, ορθά νούμερα και η κατασκευή κατέρρευσε.
Η παρουσία κροκάλων μεγέθους 8 εκ. στα μπάζα της κατασκευής αποκάλυπτε τον μηχανισμό της κατάρρευσης.

Αν οι ράβδοι του οπλισμού δεν είναι κολλημένες με το σκυρόδεμα δεν ενεργοποιούνται και το σκυρόδεμα παραμένει άοπλο. Από τα συστατικά του σκυροδέματος κόλλα είναι ο τσιμεντοπολτός. Με τη χρησιμοποίηση μεγάλων κροκάλων (στρογγυλευμένων αδρανών) μεγάλα τμήματα της διεπιφάνειας ράβδων και σκυροδέματος έμεινε χωρίς κόλλα, τσιμεντοπολτό, και, γι΄αυτό, το σκυρόδεμα συμπεριφέρθηκε ως άοπλο.

Τα Νούμερα και οι καμπύλες ως Αυτοσκοπός
Καθημερινά βομβαρδιζόμαστε από τα μέσα μαζικής «ενημέρωσης» για στόχους που εμφανίζονται με τη μορφή αριθμητικών δεικτών επιτυχίας τους.

Δείκτες για την οικονομία, την υγιεία, την εκπαίδευση, το περιβάλλον, την κοινωνική εξυπηρέτηση, κ.λ.π.
Ολόκληρες ροζ και κίτρινες σελίδες εφημερίδων γεμίζουν με καμπύλες με τη διακύμανση των δεικτών και έχει στηθεί ολόκληρη βιομηχανία παραγωγής δεικτών και καμπυλών.

Και όλοι επικεντρώνονται στην επίτευξη των επιθυμητών δεικτών.
Μόνον που κατά κανόνα ισχύει εδώ το γνωστό «η εγχείρηση επέτυχε, αλλά ο ασθενής απέθανε».

Τα νούμερα και οι καμπύλες έχουν αυτονομηθεί και μας εξουσιάζουν. Από μέσα έχουν γίνει αυτοσκοπός.

Η ποιότητα έχει ενδυθεί το ένδυμα της ποσότητας και έχει ξεχαστεί, όπως σχολιάζεται στο Τα Νούμερα και η Απλή Λογική

Το ένδυμα παραμένει χωρίς ψυχή. Ο,τι δεν μπορεί να μετρηθεί δεν υπάρχει.

Το Παράδειγμα των Σπουδών
Στην περιοχή της εκπαίδευσης για παράδειγμα, μπορεί να αυξηθεί ο αριθμός των διδασκόντων, ή οι κατ΄οίκον εργασίες των φοιτητών, ή ο αριθμός των συγγραμμάτων, κ.λ.π, αλλά όχι και η στάθμη των σπουδών που ήταν ο στόχος αυτών των δεικτών.

Και το ίδιο μπορεί να συμβεί και όταν συνταχθούν και υπερχρηματοδοτηθούν τα καλύτερα προγράμματα και χρονοδιαγράμματα σπουδών.

Γιατί αυτός που θα τα εμψυχώσει δεν μετράει. Αν διδάσκει γιατί είναι αυτό που θέλει να κάνει, ή επειδή είναι λόγοι άλλοι, αυτό δεν έχει ποτέ συσχετιστεί. Δεν μπορεί να μετρηθεί δεν μπορεί να κατηγοριοποιηθεί και γι αυτό μένει έξω από τη σκηνή.

Η Μαγική Δύναμη των Κονδυλίων
Μολονότι, για παράδειγμα, τα εργαστήρια στα τεχνολογικά ιδρύματα εξοπλίζονται συνεχώς όλο και με πιο ακριβούς εξοπλισμούς και διαχειρίζονται ή διαχειρίστηκαν υπέρογκα ευρωπαϊκά και άλλα κονδύλια, και λειτουργούν και χρηματοδοτούνται πλήθος επιτροπές και ομάδες εργασίας και συνέδρια και ημερίδες και όλα τα συναφή με θέμα την αναβάθμιση των σπουδών, κατά γενική ομολογία αυτό δεν έχει επιτευχθεί.

Γιατί, τι γίνονται οι εξοπλισμοί και πώς διαχειρίζονται τα κονδύλια δεν είναι εύκολο να γίνουν αριθμοί. Συζητούνται μόνον παρασκηνιακά και κρατούνται επτασφράγιστα μυστικά και προσοχή μην τα ακούσει φοιτητής.

Οι εξετάσεις και η βαθμολογία είναι τα φοιτητικά θέματα αιχμής και ποτέ η διδασκαλία και γιατί οι φοιτητές δεν αποκτούν τις βασικές γνώσεις, όπως αναφέρεται στο παρακάτω απόσπασμα από το Ενημερωτικό δελτίο του Τεχνικού επιμελητηρίου (17-7-2000, σελ. 139):

«Δεν μπορούμε να το αποδείξουμε με αριθμούς, όμως πεποίθησή μας είναι ότι μεγάλο ποσοστό μηχανικών δεν κατέχει αυτές τις βασικές γνώσεις, ούτε όταν τις έχει διδαχθεί.
«Όλοι μας έχουμε παραδείγματα από βιομηχανοποιημένες στατικές και αντισεισμικές μελέτες όπου όλη η γνώση της αντισεισμικής μηχανικής του μελετητή μηχανικού έγκειται στην ικανότητα χρήσης ενός προγράμματος γραμμικής ανάλυσης. Συχνά, επίσης είναι τα παραδείγματα ελλιπούς επίβλεψης, καθώς και των αποκλίσεων μεταξύ μελέτης και κατασκευής, είτε για οικονομικούς λόγους, είτε για λόγους άγνοιας.

«Προφανώς οι μηχανικοί δεν είναι οι μόνοι υπεύθυνοι για το χαμηλό επίπεδο ποιότητας που παρατηρείται σε ορισμένες περιπτώσεις. Θα πρέπει ίσως η πολιτεία να επαναξετάσει το ύψος των αμοιβών και τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα να αναρωτηθούν για την εκπαίδευση που παρέχουν»

Φυσικά δεν μπορούν οι αντιληφθούν αυτοί που αμφισβητούν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα ότι ναι μεν τα κονδύλια δεν οδήγησαν πουθενά, αλλά τα περισσότερα κονδύλια είναι που θα κάνουν τη διαφορά.

Γι αυτό και τα κονδύλια είναι η μόνιμη επωδός των συνόδων των πρυτάνεων και των άλλων συγκλητικών.
Είναι κι αυτό από τα μαγικά εκείνα που μόνον οι πρυτανικές σύνοδοι και οι ανώτεροι συγκλητικοί, όπως όλοι οι αρχιερείς, έχουν τη Χάρη να κοινωνούν.

Νούμερα και Τύποι: Η Ιερή Μύηση των Φοιτητών
Το ορθό νούμερο είναι ο τελικός στόχος των εφαρμοσμένων, τουλάχιστον, μαθημάτων σχετικά με τις κατασκευές.
Και ο τρόπος είναι η αριθμητική εφαρμογή τύπων, η ορθή χρήση πινάκων και νομογραφημάτων.
Ο έλεγχος της ικανότητας του φοιτητή για ορθή εφαρμογή είναι και ο στόχος των εξετάσεων.
Η αναζήτηση παλιών ασκήσεων των εξετάσεων είναι το άθλημα και ο πόθος όλων, σχεδόν, των φοιτητών.

Κάθε αλλαγή δεδομένων, για παράδειγμα, αλλαγή του στατικού συστήματος, δηλαδή του τρόπου που στηρίζεται ένα δομικό στοιχείο, ή αλλαγή του είδους των φορτίων του στοιχείου, ή ακόμη και αλλαγή του προσανατολισμού του, για παράδειγμα αν το στοιχείο λίγο κελιμένο εκλαμβάνεται κάθε φορά ως διαφορετικό αντικείμενο επίλυσης.

Με ευλάβεια περιμένουν οι φοιτητές στις ουρές στα φωτοτυπικάδικα τα σωτήρια φροντιστηριακά εκατοντασέλιδα που περιέχουν πολλές από τις παραλλαγές αυτές, στηρίζοντας μια ολόκληρη βιομηχανία συνεχώς αυξανόμενων και αναβαθμιζόμενων φροντιστηρίων και φωτοτυπικών.

Και όπως λένε μερικοί φοιτητές:
«Οι φοιτητές με το που μπαίνουν στα Πολυτεχνεία πρέπει να προικοδοτούνται και με ένα φωτοτυπικό».

Και άλλοι συμπληρώνουν «Ευτυχώς που υπάρχουν και οι φροντιστές και αναβαθμίζουν τις σπουδές». Και μερικοί διδάσκοντες επαυξάνουν:: «Καλό είναι που βοηθάνε και οι φροντιστές».

Και έτσι όλοι μαζί, διδάσκοντες και φροντιστές μαζί, με τα εγκεκριμένα συγγράμματα και τα φροντιστηριακά πονήματα μαζί, αποτελούμε «μίαν ωραία συντροφία» στην υπηρεσία της παιδείας, της επιστήμης και των άλλων υψηλών ιδεωδών.

Το Πώς και το Γιατί: Ένας Ενοχλητικός Αναχρονισμός
Θα διερωτηθεί, βέβαια, κανείς: «και χρειάζονται πέντε χρόνια σπουδές για να γίνουν οι φοιτητές μηχανές;» γιατί, τί άλλο είναι κανείς, όταν απαντά σ΄ ό,τι ερωτηθεί και, μάλιστα, με ψηφιακή μορφή.

Αυτό δεν κάνει και ο υπολογιστής, αν κι αυτός καμμιά φορά αντιδρά και δεν απαντά, όταν η ερώτηση που του τεθεί δεν του φανεί ορθή σύμφωνα μ΄αυτά που έχει προγραμματιστεί, πράγμα που δεν είναι σε θέση ή δεν επιτρέπεται να κάνει ένας φοιτητής, γιατί κινδυνεύει να μηδενιστεί.

Πόσο μάλλον να διαννοηθεί να αμφισβητήσει την εντολή και τη λογική που εξεταστή, π.χ. γιατί να κάνει υπολογισμούς, όταν η κατασκευή έχει λάθος σχεδιαστεί, ή γιατί να είναι ο φορέας προεντεταμένος αφού μπορεί να διαμορφωθεί με ασφαλέστερη μορφή, κ.ο.κ. Όλα αυτά είναι εκτός, δεν έχει δοθεί γι΄ αυτά προγραμματισμός.

Είναι όπως ο προγραμματισμός στο στρατό, όπως παραστατικά αποτυπώθηκε στη συνέντευξη δημοσιογράφου και στρατιώτη στο Ιράκ που υπήρξε κάπου στο διαδίκτυο:

« Τί ήρθες να κάνεις εδώ, τόσο μακρυά;»
«Να πολεμήσω τον εχθρό»:
«Ήσουνα και πριν εδώ. Σ΄έβλαψε κανείς¨»
«Όχι, μόλις ήρθα»
«Και τότε, πώς ξέρεις πώς αυτός απέναντι είναι εχθρός»
«Τόπε ο δεκανέας»
«Και ο δεκανέας πώς τόμαθε;»
«Του τόπε ο αξιωματικόςς»
«Και ο αξιωματικός πώς τόμαθε;»
«Του τόπε ο στρατηγός»
«Και ο στρατηγός πώς τόμαθε;»
«Του τόπε ο πρόεδρος»
«Και του προέδρου ποιός του τόπε;»
«ε..... ο Θεός»

Με τον ίδιο τρόπο προγραμματίζεται και ο φοιτητής, μόνον που εδώ πρόεδροι είναι οι διδάσκοντες, λοχίες και σμηνίτες οι παρατρεχάμενοι λοιποί, και θεός ο ακαδημαικός πρωταλθητισμός με όλα τα συναφή, δάφνες, μετάλλια, ‘κονόμα, ταξίδια, δεξιώσεις, «meetings» και τα συναφή.

Και όπως οι πρόεδροι των αντιμαχόμενων μερών συνομιλούν, ως γνωστόν, και οι δύο με το θεό και δεν μπορούμε παρά να συμπεράνουμε ότι τελικά ερίζουν οι θεοί και την πληρώνουν οι θνητοί, επαληθεύοντας αυτό που έλεγαν οι Αιγύπτιοι παλιά: όπως «κάτω έτσι και επάνω», έτσι συμβαίνει και στις σπουδές.

Ερίζουν υπό την καθοδήγηση των θεών οι καθηγητές, όπως εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κανείς αν παραστεί στις συνελεύσεις του τομέα δομοστατικής, και την πληρώνουν οι φοιτητές.
Και εφαρμόζεται κι εδώ το αιγυπτιακό ρητό: όπως ερίζουν οι καθηγητές, ερίζουν και οι φοιτητές:
«Γιατί στο άλλο τμήμα δεν κόπηκαν πολλοί και μπήκαν μεγάλοι βαθμοί; τί φταίμε εμείς που έχουμε αυστηρό καθηγητή; Εμείς σχιστήκαμε στη δουλειά. Λύσαμε δέκα ασκήσεις για λοξό εφελκυσμό. Είναι ο δικός μας πολύ απαιτητικός» και φυσικά πού να διαννοηθούν ότι στο άλλο τμήμα μπορεί να μην σχίστηκαν στη δουλειά, αλλά να έγραψαν καλά, κι ας μην ήταν ο δικός τους απαιτητικός, ούτε πρωταλθητικός. Γιατί απλά κατάλαβαν τί είναι ο λοξός εφελκυσμός και δεν ρώταγαν δεξιά αριστερά: « τί είναι αυτός ο λοξός;. Πολύ στριφνός.»

Καλυτερεύει άραγε ο υπολογιστής με τη μεγάλη χρήση; Απ΄ό,τι λένε καθυστερεί και κάποτε βραχυκυκλώνει.

Στις Ασκήσεις Καλώς. Στην Πράξη Αλλοιώς
Και έρχεται ο σεισμός και τελειόφοιτοι φοιτητές και νέοι μηχανικοί στελεχώνουν κλιμάκια επιθεώρησης των ζημιών των κατασκευών.

Και αποφαίνονται, ως γνωστόν: «Είναι το ισόγειο επικίνδυνο πολύ, έχει καταρηγματωθεί και πρέπει να γκρεμιστεί, αλλά οι πιο πάνω όροφοι, ευτυχώς, είναι ασφαλείς, μην ανησυχείτε εσείς».

Και διερωτάται κανείς, άραγε αν δεν είχαν οι φοιτητές πέντε χρόνια σκληρών σπουδών, θάταν οι πιο πάνω όροφοι ασφαλείς; Η απάντηση είναι προφανής, όπως φάνηκε από τη θυμηδία στις εφημερίδες της εποχής.

Αλλά θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί, ε, και πόσοι ήταν αυτοί, μπορεί να βρέθηκαν και σε κακή στιγμή.

Και να, εκεί που είναι όλοι μαζί στις εξετάσεις για άδεια άσκησης επαγγέλματος.
Τους ρωτά η επιτροπή για αρχή:
«Πόσο είναι το ειδικό βάρος του μπετόν;» και εκεί να δεις σφίξιμο και κακό, όπως λέει κάποιος εξεταστής. Κανά δυο, θα πεις, κακοί φοιτητές που ποτέ δεν είχαν ασχοληθεί. Κι, όμως, πάνω από 90%.

Το ερώτημα αυτό δεν τόχαν ξαναναδεί σε καμιά από τις εξετάσεις στη Σχολή, και σίγουρα δεν ήταν στα SOS, αφού ούτε η «Θαυμίνα»(1) τόχε στις σημειώσεις.
Βέβαια σ΄όλες τις ασκήσεις του μπετόν ανευρίσκεται το νούμερο αυτό, αφού πριν τις επιλύσεις πρέπει το βάρος του στοιχείου να υπολογίσεις, Ναι, αλλά εκεί είναι .........αλλοιώς. Είναι πώς λύνεις ασκήσεις.

Και φυσικά, δεν αποκρίνονται ούτε όταν τους ρωτάνε τελικά: «Και καλά, ρε, παιδιά, είναι το ε.β. του μπετόν μεγαλύτερο ή μικρότερο από τη μονάδα;»

Ευτυχώς που όταν τους ρωτάνε τελικά : «Επιπλέει το μπετόν, ρε παιδιά», απαντά ένα μεγάλο ποσοστό.

B. O ΣΚΟΤΑΔΙΣΜΟΣ ΟΡΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΩΝ

Τα "Μπετονικά"
Και μετά από τα περιστατικά στα προηγούμενα θα διερωτηθεί κανείς:

Και τί περισσότερο ξέρει τελικά ο αποφοιτήσας μηχανικός από το σιδερά, τον καλουπατζή και τους άλλους τεχνίτες της κατασκευής;
(τί λιγότερο ξέρει δε χρειάζεται και μεγάλος σχολιασμός και καλύτερα ας το αφήσουμε αυτό).

Ξέρει «Μπετονικά».
Είναι κι΄ αυτή μια γλώσσα όπως είναι τα γαλλικά, ιταλικά, ισπανικά, κ.λ.π. Έχει λέξεις, αυτό που λέμε ειδική ορολογία. Όπως: ολκιμότητα, πλαστιμότητα, πλαστικότητα, κ.λ.π.
Και η γλώσσα αυτή έχει συνώνυμα πολλά.

Όλα τα παραπάνω εκφράζουν το ίδιο: την παραμορφωσιμότητα ενός υλικού: η ολικιμότητα όταν το υλικό είναι ο χάλυβας, η πλαστιμότητα, όταν το υλικό είναι σκυρόδεμα που έχει σκληρυνθεί, η πλαστικότητα όταν το υλικό είναι σκυρόδεμα που είναι ακόμη νωπό.
Έχει και τη δική της γραφή.

Για παράδειγμα:
C20, S500, fck , fsk, Fck, Fsk, maxMsd, MRdu και άλλα πιο εντυπωσιακά: fpt,o,1k, κ.λ.π.
Και τη δική της προφορά. Για παράδειγμα: εφ σε κάπα, εφ ες κάπα, εφ σε κάπα, εφ ες κάπα, μαξ μι ες ντε, μι ερ ντε ου , εφ πι ταυ μηδέν ένα κάπα είναι η προφορά των παραπάνω συμβολισμών.

Φυσικά και εδώ υπάρχει πλουραρισμός:

 Όταν το εφ γράφεται μικρό, σημαίνει αντοχή και προκύπτει από τη γερμανική λέξη festigkeit, όταν γράφεται κεφαλαίο σημαίνει δύναμη και προκύπτει από την αγγλική λέξη force.

 Όταν το ες γράφεται μεγάλο σημαίνει χάλυβας και προκύπτει από τη αγγλική λέξη steel ή τη γερμανική stahl, όταν γράφεται μικρό σημαίνει στο Fsk και στο fsk χάλυβα και προκύπτει από τη λέξη steel, ενώ στο Μsd σημαίνει δράση και προκύπτει από την αγγλική λέξη sustain, κ.ο.κ.

Έχει και κάποια με ακραιφνή ελληνική γραφή, αλλά με τοπική ισχύ: ΝΕΑΚ, ΝΕΚΟΣ, ΝΕΚΩΣ, ΕΑΚ, ΕΚΟΣ, ΕΚΩΣ, που ερμηνεύονται ως εξής:
ΝΕΑΚ => νέος ελληνικός αντισεισμικός κανονισμός,
ΝΕΚΟΣ => νέος ελληνικός κανονισμός οπλισμένου σκυροδέματος,
ΝΕΚΩΣ => νέος ελληνικός κανονισμός οοπλισμένου σκυροδέματος (ως γνωστόν το ω αντιστοιχεί σε δύο ο, εγκλείει δηλαδή και τον αρχαιοελληνικό θαυμασμό).
ΕΑΚ => ελληνικός αντισεισμικός κανονισμός,
ΕΚΟΣ => ελληνικός κανονισμός οπλισμένου σκυροδέματος.

Και μη βιαστείτε να πείτε: Να, και κάτι νορμάλ. Αυτά κι αν είναι μυστηριακά:

ο ΝΕΑΚ και ο ΝΕΚΟΣ που ονομάζονται νέοι δεν είναι οι νέοι κανονισμοί, αλλά οι παλιοί. Είναι η δήλωση δια του αντιθέτου, στο κλίμα της εποχής.

Αυτό που Κάνει τη Διαφορά
Τα «μπετονικά» δεν είναι, όπως φάνηκε και τόσο απλά. Έχουν βάθος πολύ. Τι ξέρουν απ΄ αυτά οι τεχνίτες και οι λοιποί οι εκτός της Σχολής;

Μπορεί να ξέρουν να κάνουν τη δουλειά, αλλά δεν ξέρουν να μιλούν γι αυτή.

Μπορεί, για παράδειγμα, ο φοιτητής να σχεδιάσει τον οπλισμό σ΄έναν πρόβολο χωρίς να τον αγκυρώσει.

Εφάρμοσε σωστά τις σχέσεις και βρήκε το σωστό νούμερο και μάλιστα με τρία δεκαδικά. Και τον τύπο για το lb,net (ελ μπε νετ), που ήταν από τα SOS, τον απέδειξε ορθά. Ξέρουν οι λοιποί το «ελ μπε νετ», ή το «εφ ες κάπα», και όλα αυτά;

Απλά, ο σιδεράς τραβά τα σίδερα πιο μέσα στο δοκάρι για να πακτωθεί ο εξώστης. Γιατί ξέρει ότι αλλοιώς θα ξεσύρουν οι ράβδοι και ο εξώστης θα μπατάρει.
Είναι όπως με τις πρόκες ή τις βίδες που βάζεις για να στεριώσεις μια κρεμάστρα. Αν δεν τις μπήξεις στον τοίχο αρκετά δεν θα πάνε κάτω τα παλτά;

Πώς γίνεται και ο φοιτητής να μην κάνει λάθος στην κρεμάστρα, ενώ ακριβώς το ίδιο πράγμα να μην το κατανοεί στην κατασκευή; Μήπως, επειδή το πρώτο δεν το έχει διδαχθεί;

Και πώς γίνεται, άλλο παράδειγμα, να σχεδιάζει ο φοιτητής, που είναι εξπέρ στο τάβλι, το σκάκι και τους υπολογιστές, ρωγμές στο κάτω μέρος του εξώστη,ενώ ο αριστούχος της σχολής να τις μεταθέτει για την επάνω ελεύθερη άκρη.

Αυτά τα είχε η «Θαυμίνα*»στις σημειώσεις, αλλά, δυστυχώς, δεν ήταν στα SOS.

Η Μαγική Δύναμη των Ορολογιών
Μπορεί στην πράξη να υστερούν οι φοιτητές και οι νέοι μηχανικοί, αλλά γνωρίζουν πολλά θεωρητικά και μάλιστα πολύ στριφνά που δεν γνωρίζουν οι λοιποί.

Γνωρίζει ο καλουπατζής περί «τάσεων», «ροπών» και συναφών δύσκολων εννοιών;

Στο παραπάνω παράδειγμα με τον εξώστη όλοι οι λοιποί, τεχνίτες και μη, θα σκεφτούν ότι αφού ο εξώστης θα γείρει προς τα κάτω η ρωγμή θα εμφανιστεί επάνω και εκεί που ο εξώστης περισσότερο θα αντισταθεί.
Αντιθέτως, ο φοιτητής θα προβληματιστεί με ροπές και τάσεις και θα τα μπερδέψει.
Και διερωτάτaι κανείς: ο φοιτητής γνωρίζει καλύτερα τις ροπές και τις τάσεις, ή οι λοιποί;

Αυτός που γνωρίζει τις λέξεις ή αυτός που αντιλαμβάνεται αυτά στα οποία παραπέμπουν οι λέξεις;
Οι λοιποί αντιλαμβάνονται ότι η αντίσταση στη μεταβολή είναι αυτή που θα εντείνει την κατασκευή. Απλά δεν γνωρίζουν ότι αυτό δηλώνει ο όρος τάση.

Ο φοιτητής έχει διδαχθεί ότι η τάση είναι αυτό που προκύπτει από έναν τύπο, για παράδειγμα: σ= P/A, όπου σ είναι η τάση, Ρ η δύναμη και Α το εμβαδόν.

Αναμένεται δηλαδή και εδώ να συμβεί το μαγικό και με το που ονοματίζεις και ορίζεις κάτι, αυτό να σου ανοίγει διάπλατα την καρδιά.
Και το μαγικό όντως δουλεύει, αλλά, δυστυχώς, αντίστροφα απ΄ό,τι αναμένεις. Αυτό το κάτι εξαφανίζεται διακριτικώς. Ενδεχομένως δια παντός.

Υπάρχει, όμως, και μια άλλη επενέργεια μαγική που ίσως είναι πολύ πιο ανησυχητική.

Πρόκειται για μια πλήρη αντιστροφή.

Αυτοί που διατηρούν επαφή μ΄ αυτό το κάτι το αγνοούν, γιατί έχουν πειστεί πώς αν δεν μάθεις πώς να το ονομάζεις, αυτό δεν υπάρχει.

Και προστρέχουν σε αυτούς που τόχουν χάσει για να τους πουν πώς θα το βρουν ή τους εξουσιοδοτούν να το διαχειριστούν.

Και φυσικά τα μαγικά αυτά δεν είναι αποκλειστικότητα αυτών στην περιοχή της κατασκευής. Στην Ιατρική για παράδειγμα είναι στην κορυφή.

Πόσα δεν πληρώνεις για να σου πει ο ειδικός ότι το πρόβλημα που σε ταλαιπωρεί είναι «εμπύρετη κατάσταση», «ωτίτηδα», «ρινίτιδα», «ουλίτηδα» και τα συναφή.

Όλα αυτά βέβαια απλά σου λένε αυτό που εσύ ξέρεις καλύτερα από τον ειδικό, αφού εσύ βιώνεις τον πυρετό ή τον πόνο στο αυτί, ή στη μύτη κ.λ.π.

Αλλά, έχεις πειστεί ότι είναι άλλο «πόνος στο αυτί», «πόνος στη μύτη», κ.λ.π, κι άλλο «ωτίτηδα», «ρινίτιδα», «ουλίτηδα», κ.λ.π, Είναι αυτό το «τηδα» που κάνει την ακριβοπλήρωτη διαφορά.
Άν μάλιστα η διάγνωση ηχεί και πιο ξενική, όπως για παράδειγμα «σύνδρομο Ηεσσινγ» και τα παρόμοια, ε, τότε αξίζει όλα τα λεφτά. Επιτέλους έμαθες τι σε ταλαιπωρεί.
Μέχρι τότε ήξερες ότι, για παράδειγμα, σου πονάει η μέση και ξαφνικά σε πιάνουν σπασμοί. Τώρα ξέρεις ότι είναι «Χέσσινγκ» που σημαίνει αυτό: ότι σου πονάει η μέση και ξαφνικά σε πιάνουν σπασμοι και ο Χέσσινγκ ήταν κάποιος που έγραψε γι αυτό.

Βλ. και 3. Σκηνές από τις Σπουδές
_________________
* Θαυμίνα είναι με κάποιο αναγραμματισμό το όνομα φροντιστή, λαϊκού ήρωα των φοιτητών.

3. Σκηνές από τις Σπουδές

2009-07-08T14:07:00.000-07:00

«Το να σου λένε τι πρέπει να κάνεις είναι ανακουφιστικό, εξασφαλίζει μια αίσθηση σιγουριάς. Παλιά αυτό προσέκρουε στην ηθική απαξία της σχέσης αφέντη/δούλου, ο άνθρωπος υπέφερε το ζυγό μέχρι ενός ορίου. Όμως, σήμερα εκείνος που υπαγορεύει τις κατευθύνσεις δεν υπάρχει ούτε σαν πρόσωπο, ούτε σαν θεσμός. Υπεράνω κάθε κριτικής οι εντολές είναι διάχυτες παντού ως κάτι φυσικό, όπως ο Νόμος του Νεύτωνα. Συμπεριφέρεσαι με τον τρόπο που συμπεριφέρονται όλοι, π..χ. καταναλώνεις, ή μετακινείσαι, ή τηλεφωνάς, επειδή απλούστατα το αντίθετο θα ήταν αδιανόητο.Η φυλακή είναι χτισμένη πάνω σε μια ψευδαίσθηση ελευθερίας. Η αντιστροφή αυτή αποτελεί το ιδεολογικό υπόβαθρο του μοντέρνου κόσμου».
Ευγένιος Αρανίτσης, «Ελευθεροτυπία»

Η ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΗ ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
Στο σχολείο οι μαθητές αγνοούν κατά κανόνα ότι τα βιβλία τα έγραψαν κάποιοι και ενδέχεται, τα παιδιά στο χωριό που γράφει το αναγνωστικό ότι είναι ροδαλά και χοροπηδούν από τη χαρά μέσα στα καθάρια τα νερά και ω! λαλα! να μην είναι και τόσο τραλαλά.
Αλλά, δεν πειράζει. Αυτά είναι μικρά και τα παραμυθιάζουν οι μεγάλοι. Μόλις μεγαλώσουν θα τα ενημερώσουν και θα διορθώσουν.

Μεγαλώνουν τα παιδιά και γίνονται φοιτητές. Τώρα πια γνωρίζουν ότι τα βιβλία δεν κατήλθαν εξ ουρανού. Αλλά συνεχίζουν να αγνοούν τις πηγές, τον τρόπο συναγωγής των συμπερασμάτων, αν υπάρχουν άλλες οπτικές.
Είναι η αποκάλυψη στο χαρτί, σε γλώσσα συμβολική για να προστατευτεί από τον αδαή.

Γι αυτό, σπανίως διαμαρτύρεται ο φοιτητής που δεν του είναι προσιτά τα επτασφράγιστρα μυστικά. Του αρκεί που ανήκει στον κύκλο των εκλεκτών. Τα κρατά ατσαλάκωτα και καθαρά και ως ανεξιχνίαστα εφε τα εκθέτει στη γωνιά.

Η «ΘΑΥΜΙΝΑ*» ΤΩΝ ΜΥΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΡΟΣΜΟΝΗΣ
Στην αρχή μπορεί να του κακοφανεί του φοιτητή.
Αλλά ελπίζει ότι τα μυστικά θα του αποκαλυφθούν σταδιακά. Άλλωστε αυτό δεν ισχύει και με τις άλλες μυστηριακές σχολές; Χρειάζονται μυήσεις σταδιακές.
Και αναμένει και προσμένει.
Μέχρι... κάποια στιγμή που του γίνονται όλα φανερά. Να που το θαύμα έγινε σταδιακά. Τώρα του είναι όλα κατανοητά. Αφού δεν έχει πια ερωτηματικά.

Πώς συνέβη η μετάλλαξη αυτή: Η «Θαυμίνα» είναι το νέο διάχυτο μυστικό.
Όλα τα SOS μαζί, θεωρία και ασκήσεις, ερωτήσεις και απαντήσεις και μεθοδολογία επίλυσης και ειδήσεις για τις συνήθειες και τα καπρίτσια και τις ζαβολιές των μικρών και των μεγάλων θεών και άλλα «εμπιστευτικά».
Το μυστικό τους το ψιθύρισαν οι πρεσβύτεροι που τους είχε ήδη αποκαλυφθεί. ‘Αραγε το επέτρεψαν ή θεοί; Ποιός να ξέρει;

«Θαυμίνα» είναι ο ήχος που διατρέχει τις αίθουσες τη μια μετά την άλλη. Όλοι σ΄αναμονή για το σινιάλο πότε θα κυκλοφορήσει το νέο φως στο θέμα που ανέθεσαν οι θεοί στους θνητούς για να τους απασχολούν.

Και το φως κυκλοφορεί από χέρι σε χέρι και εκπονούν ο ένας μετά τον άλλο το θέμα των θεών.

ΟΙ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΕΙΔΙΚΑ ΕΦΕ
Και οι αποκαλύψεις στο χαρτί παίρνουν σάρκα και οστά στις παραδόσεις.

Και ενισχύεται το φως με διαγράμματα, καμπύλες, τύπους, σχέσεις και άλλα οπτικά εφφε. Και τα ηχητικά εφφε τα συνοδεύουν και τα επεξηγούν:

«Δες τε η καμπύλη αυτή γέρνει μπρος τα δω, εκείνη προς τα κει, αυτή την έφτειαξε αυτός, εκείνη εκείνος, και ακούγονται συνεχώς ονόματα, ως επί το πλείστον ξενικά, σαν αυτά που συνοδεύουν όλες τις μεγάλες παραστάσεις για απαιτητικά κοινά.

ΤΑ ΑΜΕΙΛΗΚΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ
Και με το φως που διεκινήθη, ο φοιτητής είναι τώρα πια σε θέση να εκφωνίσει τις πρώτες του ερωτήσεις.
Και με στεντόρια φωνή ερωτά:

«Στις εξετάσεις θα γράψουμε με ανοιχτές σημειώσεις;»

Σημειώσεις είναι ο κωδικός για της «Θαυμίνας» το σωτήριο φως.
Εξετάσεις είναι ο άλλος κωδικός για το βιβλίο στο οποίο καταγράφει κανείς τις παρατηρήσεις του, τον ενθουσιασμό του ή την απογοήτευσή του μετά το τέλος των μεγάλων παραστάσεων., όπως το βιβλίο των επισκεπτών στα μουσεία και τις μεγάλες εγκαταστάσεις.

Μόνο που και εδώ τα πράγματα εξακολουθούν να είναι μυστηριακά. Αντί να γράφει ο θεατής, που άλλωστε χρηματοδοτεί και τη σκηνή, αν του άρεσε και τι αποκόμισε από τις παραστάσεις της σεζόν, γράφει στο βιβλίο ο των παραστάσεων ειδικός τις επιδόσεις του θεατή σε παράσταση που τον υποχρεώνει να τον μιμηθεί.
Κι αν τύχει και η φιγούρα δεν είναι σαν αυτή που επεδείχθη στη σκηνή, του δίνει την τιμή να ξαναδεί τα βήματα στις παραστάσεις της επόμενης σαιζόν.

ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ, ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΕΙΣ, ΑΛΛΕΣ ΟΠΤΙΚΕΣ, ΣΗΜΕΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ; ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΑ;
Και τα ερωτήματα των φοιτητών διαδέχονται το ένα τάλλο :

«Τα σχέδια θα τα κάνουμε με μολίβι ή σινικί;» Ερωτήματα μεστά, ερωτήματα αιχμής.
Διατυπωμένα σταράτα και κοφτά. Χωρίς δισταγμούς και αβεβαιότητες, και σχετικότητες και διαφορετικές οπτικές και όλα αυτά τα άσχετα που καμμιά φορά τους λένε μερικοί, κατά κανόνα, παρακατιανοί, στις παραστάσεις και φεύγει όλη η αίγλη από τη σκηνή.
Γιατί μόχθησαν τόσα χρόνια; Για να τους ζαλίζουν κάποιοι με το πως και το γιατί και όλα τα συναφή. Έχουν απόλυτη εμπιστοσύνη, Τούς αρκούν οι απαντήσεις που έδωσαν άλλοι σε ερωτήματα που όρισαν κάποιοι άλλοι.

Φυσικά και υπάρχουν προβληματισμοί και αμφισβητήσεις σοβαρές:

« Η προθεσμία για την παράδοση του θέματος να αναβληθεί» ακούγεται ξανά και ξανά.
Και μετά από επανειλημμένες συζητήσεις και διαφιξισμούς και τεκμηρίωση και εκατέρωθεν υποχωρήσεις, παίρνεται η απόφαση η μεγάλη.
Η ακαδημαϊκή ελευθερία και φοιτητική συμμετοχή στην κορυφή.

ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ: Η ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΚΛΩΝΙΣΜΟΣ
Αλλά η πραγματική κορύφωση συμβαίνει όταν, επιτέλους, απαγγέλλονται διθυραμβικά οι κανονισμοί.
Οι διατάξεις η μία μετά την άλλη: «Κάνε αυτό, κάνε εκείνο, μην κάνεις αυτό, μην κάνεις εκείνο .....». Όλες οι εντολές λεπτομερώς.
Και επακριβώς.:
Ολα τα μεγέθη με τρία δεκαδικά. Και οι σανίδες στο χιλιοστό. Και εσύ, κι΄αυτός και εκείνος και εδώ και εκεί και αλλλού. Όλοι και παντού το ίδιο.

Τέρμα ο μόχθος, οι αβεβαιότητες και οι σκοτούρες. Και με τρόπο απλό, ανέξοδο και γενικής αποδοχής, όπως όλοι οι μεγάλοι –ισμοί που κάνουν τους πιστούς τους πανευτυχείς.
Και καθόλου επεμβατικό: ούτε εγκεφαλικές τομές, ούτε γονιδιακές μεταβολές.

«ΝΕΚΟΣ» είναι τώρα το νέο διάχυτο μυστικό.

«Πότε θα φθάσουμε στους κανόνι-σμούς;» είναι η εναγώνια ερώτηση-διαμαρτυρία των πληροφορημένων φοιτητών που δεν θέλουν τώρα πια να καθυστερούν στα προκαταρκτικά.

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ: Η ΕΚΓΥΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΜΥΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΚΙΩΝ
Και όπως συμβαίνει μετά όλες τις κορυφώσεις, έτσι και εδώ μετά το βάπτισμα στον κανονισμό ακολουθεί η διπλωματική.

Διπλωματική είναι ο νέος κωδικός για τη γύμναση των μυών των φοιτητών και των ποντικιών των υπολογιστών. Και η γύμναση είναι δωρεάν, ευγενική προσφαρά των χορηγών, των υπεύθυνων των διπλωματικών.

Τα αθλήματα πολλά. Υπάρχουν τα παραδοσιακά, όπως η άρση βαρών, κοινώς κουβάλημα: δοκιμίων, μηχανών κ.λ.π.

Αλλά και νεωτεριστικά, όπως η παρακολούθηση του δείκτη ενός οργάνου και επί δεκάλεπτο καταγραφή της ένδειξης.

Και πολλά δημιουργικά, όπως παραγωγή δοκιμίων στη σειρά. Διακρίνεται πένταθλο, δέκαθλο, αλλά και εκαντόνταθλο για παραγωγή δοκιμίων ανά πεντάδες, δεκάδες, εκατοντάδες, κ.λ.π.

Όλα ασμένως και αφιλοκερδώς. «Για την Έρευνα, ρε γαμώτο!»
__________________
*Θαυμίνα είναι με κάποιο αναγραμματισμό το όνομα φροντιστή, λαϊκού ήρωα των φοιτητών